|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bütçe emanetleri ödemelerinde mevzuatta belirtilen sıralamanın ihlal edildiğini ortaya koymuştur. Nakit yetersizliği nedeniyle, 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ödenmesi sürecinde, 5018 sayılı Kanun’un 34. maddesinde belirtilen ödeme önceliklerine uyulmadığı tespit edilmiştir. Bu madde, kamu idarelerinin nakit akışının yetersiz olduğu durumlarda, ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, vergi, harç ve benzeri ödemelere öncelik verilmesi gerektiği durumlarda, bu önceliklerin göz ardı edildiği görülmüştür.
Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bütçe emanetlerine alınan tutarların da muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, İdare’nin bu kurallara uymadığı belirlenmiştir. Bu durum, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde yönetilmesi ve alacaklıların hak kaybı yaşamaması açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Sonuç olarak, bütçe emanetlerine alınan tutarların, muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi, kamu yönetiminde şeffaflık ve adaletin sağlanması açısından elzemdir. Bu uygulama, hem kamu kaynaklarının etkin kullanımını destekleyecek hem de alacaklıların haklarının korunmasına yardımcı olacaktır. |
BULGU: Bütçe Emaneti Ödemelerinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından nakit yetersizliği dolayısıyla 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ilgililere ödenmesi aşamasında mevzuatta öngörülen sıralamaya uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34′ üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği; ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere ve ilama bağlı borçlara ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise; 34’üncü maddede belirtilen ödeme sırasının uygulanmasından muhasebe yetkililerinin sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabına dair “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 249’uncu maddesinde; bütçe emanetine alınan tutarlardan gerek mali yıl içinde, gerekse yılı geçtikten sonra yapılacak ödemeler için muhasebe işlem fişi düzenleneceği ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği açıklanmıştır.
Yapılan incelemede İdare tarafından bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılmasını ve alacaklıların olası bir hak kaybı yaşamamasını teminen nakit yetersizliği dolayısıyla ilgililerine ödenemeyerek bütçe emanetine alınan tutarların, muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerekmektedir.