|
ÖZET: Bütçe Emaneti Ödemeleri ile İlgili Mevzuat İhlalleri
2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir ilçe belediyesinin bütçe emanetleri ödemelerinde mevzuatta belirtilen sıralamaya uyulmadığını ortaya koymuştur. Nakit yetersizliği nedeniyle, 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ödenmesi sırasında, 5018 sayılı Kanun’un 34. maddesinde belirtilen ödeme önceliklerine riayet edilmediği tespit edilmiştir. Bu madde, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda, ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak, vergi, resim, harç gibi ödemelere öncelik verilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, bu kurallara uyulmamıştır. Aynı zamanda, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249. maddesi, bütçe emanetlerine alınan tutarların ödenmesinde muhasebe işlem fişinin düzenlenmesi gerektiğini ve ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılacağını açıklamaktadır. Kamu idaresi, bu konudaki eksikliklerin giderileceğini belirtmiştir. Dolayısıyla, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde yönetilmesi ve alacaklıların hak kaybı yaşamaması için, bütçe emanetine alınan tutarların ödenmesinde mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütçe Emaneti Ödemelerinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından nakit yetersizliği dolayısıyla 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ilgililere ödenmesi aşamasında mevzuatta öngörülen sıralamaya uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34′ üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği; ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere ve ilama bağlı borçlara ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise; 34’üncü maddede belirtilen ödeme sırasının uygulanmasından muhasebe yetkililerinin sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabına dair “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 249’uncu maddesinde; bütçe emanetine alınan tutarlardan gerek mali yıl içinde, gerekse yılı geçtikten sonra yapılacak ödemeler için muhasebe işlem fişi düzenleneceği ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği açıklanmıştır.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılmasını ve alacaklıların olası bir hak kaybı yaşamamasını teminen nakit yetersizliği dolayısıyla ilgililerine ödenemeyerek bütçe emanetine alınan tutarların, muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerekmektedir.