|
ÖZET: Bütçe Emaneti Ödemelerinde Mevzuata Uygunluk Sorunu
2024 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen giderlerin ödenmesi sırasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen öncelik sırasına uyulmadığını ortaya koymuştur. Nakit yetersizliği gibi sebeplerle, ödemelerin sıralamasında mevzuatta öngörülen kurallara riayet edilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılacağını belirtmektedir. Ancak, vergi, harç, prim gibi öncelikli ödemelerin sıralamada öncelik taşıdığı da vurgulanmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddesi de benzer bir düzenleme içermekte ve bütçe emanetlerinin ödenmesinde bu önceliklerin dikkate alınması gerektiğini ifade etmektedir. Denetim sonucunda, bütçe emanetine alınan bazı tutarların ödenmesinde tarih sıralamasının göz önünde bulundurulmadığı anlaşılmıştır. İdare, mevzuata uygun hareket edeceğini belirtmiş olsa da, kamu kaynaklarının hukuka uygun kullanımı ve alacaklıların hak kaybı yaşamaması için bütçe emanetlerinin ödemelerinin belirlenen öncelik sırasına göre yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. |
BULGU: Bütçe Emaneti Ödemelerinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda, nakit yetersizliği ve benzeri nedenlerden dolayı 320- Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ilgililere ödenmesi aşamasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde;
“Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320-Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen 249’uncu maddesinde de aynı kural tekrar edilerek, bütçe emanetlerine alınan tutarların Kanunda öncelik sırasıyla sayılan istisnalar dışında muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede bütçe emanetine alınan bazı tutarların ödenmesinde emanete alınma tarihinin dikkate alınmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından emanetlerin ilgililere ödenmesi hususunda mevzuata uygun şekilde hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılmasını ve alacaklıların olası bir hak kaybı yaşamamasını teminen bütçe emanetlerine alınan tutarların 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına göre ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.