ÖZET: Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapıldığı değil, hak sahiplerine ilgili mevzuata aykırı olarak önceliğin verildiği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34’üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği, giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği belirtilmiştir. Ancak, diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç gibi tutarlara öncelik verileceği ifade edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249’uncu maddelerinde de aynı hüküm geçmektedir. Yapılan incelemede, 320- Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin ilgili mevzuata aykırı olarak yapıldığı tespit edilmiştir.

BULGU: Bütçe Emaneti Ödemelerinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği belirtilmiştir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde, muhasebe yetkililerinin 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümlerden sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Diğer taraftan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249’uncu maddelerinde; mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların 320- Bütçe emanetleri hesabında izleneceği ve bu hesapta yer alan tutarların hak sahiplerine muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, 320- Bütçe emanetleri hesabında izlenen tutarlardan yapılan ödemelerin, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, 320- Bütçe emanetleri hesabında yer alan tutarların, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, hak sahiplerine muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerekmektedir.