ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda izlenen borçların, mevzuata uygun olarak gelir kaydedilmediğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, ödenmeyen giderlerin ve bütçeleştirilmiş borçların, ilgili mali yılın beşinci yılının sonuna kadar talep edilmediği takdirde bütçeye gelir olarak kaydedileceğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, Kamu İdaresi’nin bütçesinden kaynaklanan ve beş yıl veya daha uzun süre ödenmeyen toplam 1.225.452,93 TL tutarındaki borcun bütçeye gelir kaydedilmediği tespit edilmiştir.

Bu tutarın, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu öncesi sağlık harcamaları, avukatlık vekalet ücretleri ile yüklenicilere ve kamu kurumlarına olan borçlardan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Kamu İdaresi, ilgili işlemlerin 2025 yılı içerisinde gerçekleştirileceğini belirtmiş, ancak bu açıklamaya ek olarak herhangi bir bilgi veya belge sunmamıştır. Mevzuat gereği, malın alındığı veya hizmetin yapıldığı mali yılın beşinci yılına kadar talep edilmeyen tutarların bütçeye gelir kaydedilmesi zorunludur.

BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında İzlenen Borçlardan Beş yılı Aşanların Gelir Kaydedilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda izlenen borçlardan, mevzuatı gereği 2024 yılı itibarıyla gelir kaydedilmesi gerekenlerin bütçeye gelir kaydedilmediği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenmeyen Giderler ve Bütçeleştirilmiş Borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen ve bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınan tutarlardan, malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyenlerin bütçeye gelir kaydedileceği ifade edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın işleyişinin düzenlendiği 250’nci maddesinde, zamanaşımına uğraması veya herhangi bir nedenle gelir kaydedilmesi gereken tutarların 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na borç, 600 Gelirler Hesabı’na alacak; diğer taraftan 805 Gelir Yansıtma Hesabı’na borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak kaydedileceği belirtilmektedir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin bütçe giderinden kaynaklanan ve çeşitli nedenlerle ilgilisine beş yıl ve daha uzun süreli ödenmeyen toplam 1.225.452,93 TL’nin, bütçeye gelir kaydedilmediği tespit edilmiştir. Bu tutarın, 5510 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu öncesi sağlık harcamaları, bütçe gideri yapılan avukatlık vekalet ücretleri ile yüklenicilere ve kamu kurumlarına borçlardan kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Kamu idaresi cevabında ilgili işlemlerin 2025 yılı dönem içerisinde yapılmakta olduğu belirtilmiş olmakla birlikte cevap ekinde herhangi bir bilgi belge sunulmamıştır.

Kamu İdaresi tarafından bütçe emanetlerinde yer alan ve malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen ve çeşitli nedenlerle ilgilisine ödenmeyen tutarların mevzuatı gereği bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.