|
ÖZET: Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı tutarların ödenmesinde mevzuatta belirtilen öncelik sırasına uyulmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, bir ilçe belediyesinin muhasebe kayıtları incelenmiş ve nakit yetersizliği nedeniyle 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen giderlerin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uygun olarak ödenmediği görülmüştür. Bu durum, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda ödemelerin öncelik sırasına göre yapılması gerektiğini vurgulayan 34. maddeye aykırıdır.
Denetim sonucunda, 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşılmıştır. Özellikle, belediyenin vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçlarının ödenmediği, alacaklı şahıslara ise muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeme yapılmadığı tespit edilmiştir. İdare, bu bulgulara ilişkin olarak, bütçe giderlerinin mevzuatta belirlenen öncelik sırasına uygun şekilde ödenmesi için gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir biçimde kullanılması ve alacaklıların hak kaybı yaşamaması adına, bütçe emanetlerine alınan tutarların 5018 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen öncelik sırasına göre ödenmesi gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Mevzuatta Belirtilen Sıraya Göre Ödenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kurumun muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda, nakit yetersizliğinden dolayı 320- Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ilgililere ödenmesi aşamasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde;
“Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320-Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen 249’uncu maddesinde de aynı kural tekrar edilerek, bütçe emanetlerine alınan tutarların Kanunda öncelik sırasıyla sayılan istisnalar dışında muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede, 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin, yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak, mevzuatta yer alan öncelik sırasına göre yapılmadığı anlaşılmıştır. Kurumun Vergi Dairesine ve SGK ya borçları mevcut iken bunların ödenmediği, yine alacaklı şahıslara muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediyenin 320- Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ilgililere mevzuatında belirlenen öncelik sırasına uyulmak suretiyle ödenmesi hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılmasını ve alacaklıların olası bir hak kaybı yaşamamasını teminen nakit yetersizliği dolayısıyla ilgililerine ödenemeyen ve bütçe emanetlerine alınan tutarların 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına göre ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.