ÖZET: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Ödenmesinde Sıra Dışı Uygulamalar

2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, mevzuatta belirtilen sıraya uygun olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olması durumunda ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, bu sıraya uyulmadığı ve bazı ödemelerin mevzuata aykırı olarak gerçekleştirildiği ortaya çıkmıştır.

Özellikle, 320-Bütçe emanetleri hesabında yer alan tutarların ödemeleri, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre değil, farklı tarihlerde yapılmıştır. Örneğin, 2021 yılına ait bir ödemenin 15.05.2024 tarihinde, 2023 yılına ait bir ödemenin ise 08.01.2024 tarihinde kaydedildiği gözlemlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür ödemelerin hak sahiplerine sıralı bir şekilde yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

Kamu idaresi, denetim bulguları doğrultusunda gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Bu durum, 320-Bütçe emanetleri hesabındaki tutarların, ilgili mevzuat çerçevesinde ve muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak ödenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Mevzuatta Belirtilen Sıraya Göre Ödenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği belirtilmiştir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği ifade edilmiştir.

Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde, muhasebe yetkililerinin 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümlerden sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Diğer taraftan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249’uncu maddelerinde; mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların 320- Bütçe emanetleri hesabında izleneceği ve bu hesapta yer alan tutarların hak sahiplerine muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede, 320- Bütçe emanetleri hesabında izlenen tutarlardan yapılan ödemelerin, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı, örneğin 2021 yılına ilişkin ödemenin 15.05.2024 tarih ve 309 numaralı yevmiye ile, 2023 yılına ilişkin ödemenin ise 08.01.2024 tarih ve 6 numaralı yevmiye ile yapıldığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılmaya başlanacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, 320- Bütçe emanetleri hesabında yer alan tutarlar hak sahiplerine muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmelidir.