|
ÖZET: Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı tutarların, mevzuatta belirtilen sıraya uygun olarak ödenmediği tespit edilmiştir. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri, bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilen ancak nakit yetersizliği gibi sebeplerle hak sahiplerine ulaştırılamayan tutarları, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödememektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersizliği durumunda ödemelerin öncelik sırasına göre yapılması gerektiğini belirtmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın, ödemelerin izlenmesi ve muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş yıllara ait emanet hesaplarında önemli bakiye tutarları tespit edilmiştir. Ancak, 2024 yılı içerisinde cari yıla ait emanet ödemelerinin, sıralama kurallarına aykırı olarak gerçekleştirildiği görülmüştür. Bu durum, belediyenin nakit akışının yönetiminde mevzuata uygun hareket edilmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, belediyelerin bütçe emanetleri hesaplarındaki ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılması gerektiği, aksi halde yasal sorumlulukların doğabileceği açıktır. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Mevzuatta Belirtilen Sıraya Göre Ödenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilmesine karşın nakit yetersizliği ve benzeri nedenlerle hak sahiplerine ödenemeyen ve Bütçe Emanetleri Hesabında izlenen tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği, “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında; muhasebe yetkililerinin, 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumlu olacağı ifade edilmiştir.
27.05.2016 tarihli ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın niteliği ve hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği 248 ve 249’uncu maddelerinde; bu hesabın mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı durumlarda nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı, bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, idarelerin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde söz konusu gider karşılığı tutarlar 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilir ve ödemeler giderin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilir. Emanet hesapta izlenen giderlerin ödenmesinin kayda alınma sırasına göre gerçekleştirmesinden muhasebe yetkilileri sorumludur.
320 Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerinin incelenmesi sonucunda; (N-5 Yılına Ait Borçlar) hesabında 1.504.895,94 TL, (N-4 Yılına Ait Borçlar) hesabında 197.955,83 TL, (N-3 Yılına Ait Borçlar) hesabında 229.770,62 TL, (N-2 Yılına Ait Borçlar) hesabında 53.756,63 TL, (N-1 Yılına Ait Borçlar) hesabında ise 1.550.279,05 TL bakiye bulunduğu tespit edilmiştir. (N-5), (N-4), (N-3), (N-2) ve (N-1) yıllarına ait emanetler bulunurken, 5018 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen öncelikler arasında bulunmamasına rağmen, 2024 yılı içerisinde cari yıla (N) ait emanetlere ilişkin ödemeler yapıldığı, yani bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, belediyenin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarlara ilişkin ödemelerin, giderin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir.