|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, bütçe emanetleri hesabında kayıtlı tutarların mevzuatta belirtilen öncelik sırasına uygun olarak ödenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında gerçekleştirilen incelemelerde, nakit yetersizliği nedeniyle 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına riayet edilmeden ödendiği görülmüştür. Bu durum, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu hallerde ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılması gerektiğini vurgulayan 34. maddeye aykırıdır.
Denetim bulguları, kurumun vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçlarının ödenmediğini, ayrıca alacaklı şahıslara da muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeme yapılmadığını ortaya koymuştur. İlgili idare, bu durumu kabul ederek, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen giderlerin mevzuatta belirtilen öncelik sırasına uygun olarak ödenmesi için gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde yönetilmesi ve alacaklıların hak kaybı yaşamaması adına, bütçe emanetlerine alınan tutarların 5018 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik çerçevesinde öncelik sırasına göre ödenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Mevzuatta Belirtilen Sıraya Göre Ödenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kurumun muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda, nakit yetersizliğinden dolayı 320- Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ilgililere ödenmesi aşamasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde;
“Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320-Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen 249’uncu maddesinde de aynı kural tekrar edilerek, bütçe emanetlerine alınan tutarların Kanunda öncelik sırasıyla sayılan istisnalar dışında muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede, 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin, yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak, mevzuatta yer alan öncelik sırasına göre yapılmadığı anlaşılmıştır. Kurumun Vergi Dairesine ve SGK ya borçları mevcut iken bunların ödenmediği, yine alacaklı şahıslara muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediyenin 320- Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ilgililere mevzuatında belirlenen öncelik sırasına uyulmak suretiyle ödenmesi hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılmasını ve alacaklıların olası bir hak kaybı yaşamamasını teminen nakit yetersizliği dolayısıyla ilgililerine ödenemeyen ve bütçe emanetlerine alınan tutarların 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına göre ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.