|
ÖZET: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Ödenmesinde Sıra Dışı Uygulamalar
Yapılan denetimlerde, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bütçe emanetleri hesabından gerçekleştirilen ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak yapılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu idarelerinin ödemeleri, belirli bir sıraya göre gerçekleştirmesi gerektiğini ve önceliklerin neler olduğunu açıkça belirtmektedir. Bu kapsamda, vergi, harç ve diğer yükümlülüklerin zamanında ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde de bütçe emanetleri hesabının işleyişi ile ilgili düzenlemeler yer almaktadır. İlgili yönetmelik, ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasının dikkate alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde, belediyenin bu mevzuata uygun hareket etmediği ve ödemelerin sıralamaya göre gerçekleştirilmediği görülmüştür. Belediye, maddi zorluklar nedeniyle ödemeleri zamanında yapamadığını belirtse de, mevzuata uyulmaması durumunda alacaklıların hukuki süreç başlatma riski bulunmaktadır. Bu durum, idareyi ek mali yükümlülüklere maruz bırakabilir. Dolayısıyla, bütçe emanetleri hesaplarından yapılan ödemelerde, kayıt sırasının dikkate alınması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Mevzuatta Belirtilen Sıraya Göre Ödenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesi 2’nci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında da muhasebe yetkililerinin, 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumlu olduğu ve bu Kanuna göre yapacakları kontrollere ilişkin sorumluluklarının, görevleri gereği incelemeleri gereken belgelerle sınırlı olduğu ifade edilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249’uncu maddelerinde 320 Bütçe emanetleri hesabının niteliği ve hesaba ilişkin işlemler düzenlenmiştir. Yönetmelik’te, 320 Bütçe emanetleri hesabı için, mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı; yapılacak ödemelerde söz konusu tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasının gözetileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; İdare tarafından Bütçe Emanetleri Hesabının mevzuatta belirtilen şekilde çalıştırılmadığı ve bu hesaptaki tutarların emanete alınış sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.
İdare cevabında Belediyenin maddi sorunları nedeniyle giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenemediği ifade edilmekle beraber mevzuatta öngörülen sıralamaya riayet edilmemesi nedeniyle alacaklılar tarafından idareye karşı başlatılacak hukuki süreçler, idareyi icra harçları, mahkeme giderleri, faiz gibi ek külfetlere katlanma riskiyle karşı karşıya bırakabilecektir.
Sonuç olarak, bütçe emanetleri hesaplarına alınan tutarların ilgililerine ödenmesinde, kayda alınış sırasının gözetilmesi ve bu sıralamaya göre ödemelerin yapılması gerekmektedir.