ÖZET: Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı tutarların, mevzuatta belirtilen ödeme sırasına uygun olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda ödemelerin belirli bir sıraya göre yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu maddeye göre, öncelikle vergi, harç, prim gibi zorunlu ödemelere ve gecikme cezası doğuracak borçlara öncelik verilmesi gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, muhasebe yetkilileri bu ödeme sırasının uygulanmasından sorumludur.

Yapılan incelemelerde, 320 Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı borçların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği ortaya çıkmıştır. Nakit planlamasının doğru bir şekilde yapılması, kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Mevzuatta öngörülen ödeme sırasına uyulmaması, eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar doğurabilir.

Kamu idaresi, bütçe emanetlerinin ödeme sırasını eşitlik ilkesine göre belirleyeceğini ve gerekli hassasiyeti göstereceğini ifade etmiştir. Bu bağlamda, öncelik sırası tanınmamış ödemeler haricindeki diğer ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Mevzuatta Belirtilen Sıraya Göre Ödenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmediği görülmüştür.

24/12/2003 tarih ve 25326 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde, Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği; ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği belirtilmiştir.

Anılan Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise, 34’üncü maddede belirtilen ödeme sırasının uygulanmasından muhasebe yetkililerinin sorumlu olduğu ifade edilmiştir.

Kurumun hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde 320 Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı borçların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.

Ancak, kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından nakit planlamasının yapılması ve uygulanması önem taşıdığı gibi, bu planlamadan sapmalar nedeniyle mevzuatta ön görülen ödeme sırasına uyulmaması eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar doğurabilecektir.

Kamu İdaresi cevabında, bütçe emanet sırasına göre nakit planlanmasının yapılacağı, ödeme sıralamasının eşitlik ilkesine göre belirleneceği ve gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak yukarıda yer verilen hükümlerden anlaşılacağı üzere, öncelik sırası tanınmamış ödemeler dışındaki diğer ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerekmektedir.