|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin bütçe emanetleri hesabında kayıtlı ödemelerin, mevzuatta belirtilen sıraya göre gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda ödemelerin belirli bir sıraya göre yapılmasını öngörmektedir. Bu sırada, vergi, harç ve benzeri öncelikli ödemelere öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 320 Bütçe Emanetleri Hesabında yer alan borçların muhasebe kayıtlarına alınma sırasının uygulanmadığı belirlenmiştir. Kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından nakit planlaması büyük önem taşımakta ve bu planlamadan sapmalar, eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar doğurabilmektedir. Kamu idaresi, ödemelerde öncelikli ödemelere uyulduğunu belirtmiş, ancak 320 Bütçe Emanetleri Hesabındaki tutarların ödemelerinde kayıt sırasının dikkate alındığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, mevzuat gereği öncelik sırası tanınmamış ödemeler dışındaki diğer ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Mevzuatta Belirtilen Sıraya Göre Ödenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmediği görülmüştür.
24/12/2003 tarih ve 25326 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde, Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği; ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise, 34’üncü maddede belirtilen ödeme sırasının uygulanmasından muhasebe yetkililerinin sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Kurumun hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde 320 Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı borçların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.
Ancak, kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından nakit planlamasının yapılması ve uygulanması önem taşıdığı gibi, bu planlamadan sapmalar nedeniyle mevzuatta ön görülen ödeme sırasına uyulmaması eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar doğurabilecektir.
Kamu İdaresi cevabında, ödemeler sırasında öncelikli ödemelere riayet edildiği ancak 320 Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı tutarlardan kurumun yapmakla görevli olduğu öncelikli hizmetlere gözetilerek şahıs ya da firmalara zarar vermeyecek şekilde kayıt sırası da dikkate alınarak ödemeye dikkat edildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda yer verilen hükümleri gereği öncelik sırası tanınmamış ödemeler dışındaki diğer ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.