ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olması durumunda giderlerin öncelikle muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu çerçevede, vergi, harç ve benzeri ödemelere öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Aynı kanunun 61. maddesi, muhasebe yetkililerinin bu ödemelerin düzenlenmesinden sorumlu olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, mali yıl içinde veya sonunda ödenemeyen tutarların 320-Bütçe Emanetleri Hesabında izleneceğini ve bu tutarların hak sahiplerine ödenmesinin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler, bu mevzuat hükümlerine aykırı olarak ödemelerin gerçekleştirilmediğini göstermiştir.

Denetim sonucunda, idare tarafından 320-Bütçe Emanetleri Hesabında yer alan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesine yönelik dikkat edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu durum, bütçe yönetiminin etkinliği açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği belirtilmiştir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde, muhasebe yetkililerinin 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümlerden sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Diğer taraftan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249’uncu maddelerinde; mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların 320-Bütçe Emanetleri Hesabında izleneceği ve bu hesapta yer alan tutarların hak sahiplerine muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, 320-Bütçe Emanetleri Hesabında izlenen tutarlardan yapılan ödemelerin, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, 320-Bütçe Emanetleri Hesabında izlenen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi hususuna dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, 320-Bütçe Emanetleri Hesabında izlenen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerekmektedir.