|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’sinin 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yaptığı ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi gereğince, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamadığı durumlarda, giderler öncelikle muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmelidir. Bu bağlamda, vergi, harç ve benzeri ödemelere öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonucunda, 2022 yılı itibarıyla 320-Bütçe Emanetleri Hesabında toplam 63.979.489,91 TL tutarında bekleyen ödeme kaydı bulunduğu, cari yılda ise 57.040.350,87 TL’nin ödendiği tespit edilmiştir. Ancak, önceki yıllara ait 6.939.139,04 TL bakiye kalmasına rağmen, cari yılda 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen borçlar için 1.165.266.236,91 TL ödeme yapılmıştır. Bu durum, mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. İdare, denetim bulgularına dayanarak, 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin mevzuata uygun şekilde muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerektiğini kabul etmiş ve bu konuda gerekli hassasiyetin gösterileceğini belirtmiştir. Emanet hesaplarındaki tutarların, idare aleyhine bir durum oluşturmaması için belirlenen esas ve usullere uygun olarak ödenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesi uyarınca; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilmesi gerekmektedir.
Adı geçen Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında da; muhasebe yetkililerinin 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249’uncu maddelerinde 320-Bütçe Emanetleri Hesabının niteliği ve hesaba ilişkin işlemler düzenlenmiştir. Yönetmelik’te, 320-Bütçe Emanetleri Hesabı için, mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı; yapılacak ödemelerde söz konusu tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasının gözetileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; idarenin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması durumunda emanet hesaplarına alınan tutarların mevzuatında belirtilen ödemelere öncelik vermek suretiyle muhasebe kaydına alınma sırasına göre ödenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte emanet hesaplarda izlenen söz konusu tutarların kayda alınma sırasına göre ödenmesinden muhasebe yetkilisinin sorumlu olacağı açıktır.
Yapılan incelemede, 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı, 2022 yılı dönem sonu itibariyle 320-Bütçe Emanetleri Hesabında önceki yıllara ilişkin (N-1’den N-5’e kadar) toplam 63.979.489,91 TL kayıtlı ve bekleyen tutarın bulunduğu, cari yılda bunun 57.040.350,87 TL’sinin ödendiği, geçen yıllara ilişkin 6.939.139,04 TL bakiye kalmasına rağmen cari yılda 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen borçlar için 1.165.266.236,91TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin bulgu da belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılacağı ve Emanet hesaplarındaki tutarların İdare aleyhine bir durumun oluşturmaması için mevzuatında belirtilen esas ve usullere göre ödenmesi konusunda gerekli hassasiyete azami derecede önem verileceği ifade edilmiştir.
Emanet hesaplarındaki tutarların İdare aleyhine bir durumun oluşturmaması için mevzuatında belirtilen esas ve usullere göre ödenmesi gerekmektedir.