|
ÖZET: Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı tutarların ödenmesi sürecinde mevzuata uyulmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, ödenemeyen tutarların bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarından ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, mal veya hizmetin alındığı mali yılı takip eden beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen tutarlar, bütçeye gelir kaydedilir. Kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda, ödemeler muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmalıdır. Öncelik ise vergi, harç ve benzeri ödemelere verilmelidir.
Muhasebe yetkilileri, bu süreçteki kontrol yükümlülüklerinden sorumludur. 27.05.2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249. maddesi, bütçe emanetlerine alınan tutarların ödemeleri için muhasebe işlem fişi düzenlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak yapılan incelemeler, 320-Bütçe Emanetleri Hesabı’ndan gerçekleştirilen ödemelerin mevzuat hükümlerine aykırı olarak sıralı bir şekilde yapılmadığını göstermektedir. 2020 ve 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları da benzer sorunlara işaret etmektedir. Bu nedenle, 320-Bütçe Emanetleri Hesabı’ndan yapılan ödemelerin, mevzuat hükümlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ilgililere ödenmesi aşamasında mevzuata uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarlar, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınır ve buradan ödenir. Ancak, malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarlar bütçeye gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarlar, mahkeme kararı üzerine ödenir.
Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.”,
“Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin 6’ncı fıkrasında;
“Muhasebe yetkilileri, 34 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumludur… ” hükümlerine yer verilmiştir.
27.05.2016 tarih ve 29724 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320- Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen 249’uncu maddesinde de; bütçe emanetine alınan tutarlardan gerek mali yıl içinde, gerekse yılı geçtikten sonra yapılacak ödemeler için muhasebe işlem fişi düzenleneceği ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği, ifade edilmektedir.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, İdarenin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamadığı durumlarda alınan mal veya hizmet karşılığı tutarlar 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilir. Ödemeler ise giderin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilir.
320-Bütçe Emanetleri Hesabı ile ilgili muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde, bu hesaptan yapılan ödemelerin mevzuat hükümlerine aykırı olarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.
2020 ve 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da aynı konuya yer verilmiş olup, Belediye tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde işlem yapılmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin mevzuat hükümlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir.