|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Bütçe Emanetleri Hesabı’nda yer alan tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilmesine rağmen, nakit yetersizliği gibi sebeplerle hak sahiplerine ödemeleri gerçekleştirememiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, ödenemeyen giderlerin öncelikle belirli borçlara ve emanet hesaplarına göre ödenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde de, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilen tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş yıllara ait emanet hesaplarında önemli bakiye tutarları bulunduğu belirlenmiştir. Ancak, 2022 yılı içinde cari yıla ait emanet ödemelerinin, bu öncelik sırasına uyulmadan gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması durumunda, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilen tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiği açıkça ortaya konmuştur. Bu durum, muhasebe yetkililerinin sorumluluklarını da kapsamaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabı’nda Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilmesine karşın nakit yetersizliği vb. nedenlerle hak sahiplerine ödenemeyen ve 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda izlenen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; “Ödenemeyen Giderler ve Bütçeleştirilmiş Borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği, “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında; muhasebe yetkililerinin, 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumlu olacağı ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın niteliği ve hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği 248 ve 249’uncu maddelerinde; hesabın mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı; bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere idarelerin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde söz konusu gider karşılığı tutarlar 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilir ve ödemeler giderin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilir. Emanet hesapta izlenen giderlerin ödenmesinin, kayda alınma sırasına göre gerçekleştirmesinden muhasebe yetkilileri sorumludur.
320 Bütçe Emanetleri Hesabı’ndan yapılan ödemelerinin incelenmesi sonucunda (N-5 Yılına Ait Borçlar) hesabında 688.833,59 TL, (N-4 Yılına Ait Borçlar) hesabında 3.429.332,08 TL, (N-3 Yılına Ait Borçlar) hesabında 685.201,45 TL, (N-2 Yılına Ait Borçlar) hesabında 376.021,99 TL, (N-1 Yılına Ait Borçlar) hesabında ise 4.050.000,68 TL bakiye bulunduğu tespit edilmiştir. (N-5), (N-4), (N-3), (N-2) ve (N-1) yıllarına ait emanetler bulunurken, 5018 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen öncelikler arasında bulunmamasına rağmen, 2022 yılı içerisinde cari yıla (N) ait emanetlere ilişkin ödemeler yapıldığı yani bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği anlaşılmıştır.
Anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda Kamu İdaresinde nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması sebebiyle 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilen tutarlara ilişkin ödemelerin, giderin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir.