ÖZET: Bütçe Emanetler Hesabında kaydı olan tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmemesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına aykırılık oluşturmaktadır. Yapılan denetimde, 320 Bütçe Emanetler Hesabından yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı anlaşılmıştır. İdarenin gönderdiği cevaba göre bütçe emanetine alınan tutarların alınma sırasına göre ödeme yapılması halinde bazı küçük ödemelerin uzun süre beklemesine neden olabileceği ancak bu durumun hukuksal olmayan bir gerekçe sunduğu belirtilmiştir. Nakit yetersizliği nedeniyle ilgililerine ödenemeyen ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerekmektedir.

BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kurumun muhasebe kayıtlarının incelenmesinde; nakit yetersizliğinden dolayı 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ilgililere ödenmesi aşamasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde;
“Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir.”
denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen 249’uncu maddesinde de benzer bir düzenleme yapılarak, bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Ancak yapılan incelemede 320 Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin, yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı anlaşılmıştır.
İdarenin bulgumuza karşılık olarak göndermiş olduğu cevapta kısaca bütçe emanetine alınan tutarların alınma sırasına göre ödeme yapılması halinde sıraya giren büyük ödemelerin bitirilmeden sonrakine geçilemeyeceğinden bazı küçük ödemelerin uzun süre beklemesine neden olacağından bahsedilmiş ve bundan sonraki süreçte söz konusu tutarların ödenme aşamasında daha adil olacağı belirtilmiş olup cevapta verilen gerekçelerin bulgumuzda belirttiğimiz mevzuat hükümleri açısından hiçbir şekilde geçerliliği bulunmamaktadır.
Kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılmasını ve alacaklıların olası bir hak kaybı yaşamamasını teminen nakit yetersizliği dolayısıyla ilgililerine ödenemeyen ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerekmektedir.