|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’sinin bütçe emanetleri hesabında kayıtlı tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediğini ortaya koymuştur. İdare, bütçe gideri olarak tahakkuk ettirdiği tutarları, nakit yetersizliği gibi sebeplerle hak sahiplerine ödeyememiştir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, ödenemeyen giderlerin öncelikle muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, bazı ödemelerin öncelik sırasına göre yapılmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde de, bütçe emanetleri hesabının işleyişi ve ödemelerin sıralı olarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 320-Bütçe Emanetleri Hesabı’nda, geçmiş yıllara ait önemli bakiye tutarları bulunmakta ve 2022 yılı içerisinde cari yıla ait emanet ödemelerinin, kayıt sırasına uygun olarak yapılmadığı gözlemlenmiştir. Bu durum, idarenin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde, mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde hareket edilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, bütçe emanetleri hesabında izlenen tutarların ödemeleri, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmelidir. Bu, muhasebe yetkililerinin sorumluluğundadır ve mevzuatla belirlenen kurallara uygun bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilmesine karşın nakit yetersizliği vb. nedenlerle hak sahiplerine ödenemeyen ve Bütçe Emanetleri Hesabında izlenen tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında;
“Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir. ”,
“Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında;
“Muhasebe yetkilileri, 34 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumludur (…)”
hükümlerine yer verilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin bütçe emanetleri hesabının niteliği ve hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği 248 ve 249’uncu maddelerinde de; hesabın mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı; bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; idarelerin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde söz konusu giderler karşılığı tutarlar 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilir ve ödemeler giderin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilir. Emanet hesapta izlenen giderlerin ödenmesinin, kayda alınma sırasına göre gerçekleştirmesinden muhasebe yetkilileri sorumludur.
320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerinin incelenmesi sonucunda; (N-4 Yılına Ait Borçlar) hesabında 490.702,67 TL, (N-3 Yılma Ait Borçlar) hesabında 1.681.242,35 TL, (N-2 Yılına Ait Borçlar) hesabında 3.281.483,42 TL, (N-l Yılma Ait Borçlar) hesabında ise 129.844.375,73 TL bakiye bulunduğu tespit edilmiştir. (N-4), (N-3), (N-2) ve (N-l) yıllarına ait emanetler bulunurken, 2022 yılı içerisinde cari yıla (N) ait emanetlere ilişkin ödemeler yapıldığı yani bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, İdarenin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarlara ilişkin ödemelerin, giderin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir.