|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi Kamu İdaresi tarafından 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda izlenen tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre alacaklılara ödenmediğini ortaya koymaktadır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit yetersizliği durumunda ödemelerin öncelik sırasına göre yapılması gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, vergi, harç ve benzeri ödemelere öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, muhasebe yetkililerinin bu ödemelerin kontrolü ve sorumluluğu da kanunla belirlenmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda geçmiş yıllara ait önemli tutarların bulunduğu tespit edilmiştir. Özellikle, N-4, N-3, N-2 ve N-1 yıllarına ait borçların yanı sıra cari yıla ait borçların da ödenmesi gerektiği halde, öncelik sırasına uyulmadan cari yıla ait ödemelerin yapıldığı görülmüştür. Bu durum, bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediğini göstermektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara yanıt olarak, gelecekte işlemlerin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmesi için gerekli çabayı göstereceğini belirtmiştir. Nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması nedeniyle, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilen tutarların ödemelerinin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda izlenen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre alacaklılara ödenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen Giderler ve Bütçeleştirilmiş Borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında ise muhasebe yetkililerinin, 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumlu olacağı hükmüne yer verilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın niteliği ve hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği 248 ve 249’uncu maddelerinde, hesabın mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği hükümlerine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nda yer alan (N-4 Yılına Ait Borçlar)’ın 52.135.564,30 TL, (N-3 Yılına Ait Borçlar)’ın 3.333.297,04 TL, (N-2 Yılına Ait Borçlar)’ın 199.762,37 TL, (N-1 Yılına Ait Borçlar)’ın 38.045.085,27 TL, (Cari Yıla Ait Borçlar’ın ise 176.655.840,18 TL bakiye verdiği görülmüştür. (N-4), (N-3), (N-2) ve (N-1) yıllarına ait emanetler bulunurken 5018 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen öncelikler arasında bulunmamasına rağmen 2024 yılı içerisinde cari yıla (N) ait emanetlere ilişkin ödemeler yapılarak bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, bundan sonraki süreçte bulgu konusu hususa ilişkin işlemlerin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi için azami gayretin gösterileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması sebebiyle 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilen tutarlara ilişkin ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir.