ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe kayıtları incelendiğinde, nakit yetersizliği nedeniyle 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ödenmesinde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen öncelik sırasına uyulmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249. maddesi de benzer bir düzenleme ile bütçe emanetlerine alınan tutarların bu sıraya göre ödeneceğini belirtmektedir.

Yapılan incelemelerde, 320-Bütçe Emanetleri Hesabından gerçekleştirilen ödemelerin, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı anlaşılmıştır. Kamu kaynaklarının hukuka uygun kullanımı ve alacaklıların hak kaybı yaşamaması adına, nakit yetersizliği nedeniyle ödenemeyen bütçe emanetleri, muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmelidir.

Belediye, mevcut nakit akış durumu nedeniyle bütçe emanetleri hesaplarında kayıtlı alacaklılara her hafta belirli bir yüzde oranında rızaen ödeme yapıldığını ifade etmiştir. Mali disiplin ve imkanlar elverdiğinde, belirtilen mevzuat çerçevesinde ödemelerin yapılmasına yönelik çalışmaların sürdürüleceği belirtilmiştir. Bu bağlamda, bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kurumun muhasebe kayıtlarının incelenmesinde; nakit yetersizliğinden dolayı 320- Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ilgililere ödenmesi aşamasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde;
“Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir.”
denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320-Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen 249’uncu maddesinde de benzer bir düzenleme yapılarak, bütçe emanetlerine alınan tutarlar muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Ancak yapılan incelemede 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin, yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı anlaşılmıştır.
Kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılmasını ve alacaklıların olası bir hak kaybı yaşamamasını teminen nakit yetersizliği dolayısıyla ilgililerine ödenemeyen ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından bulgu konusu edilen hususa ilişkin olarak belediyenin içerisinde bulunduğu net nakit akış nedeniyle bütçe emaneti hesaplarında kayıtlı alacaklıların tamamına ait ödenmesi gereken tutarlardan her hafta belli bir yüzde oranıyla rızaen ödeme yapıldığı; Belediyeden alacaklı şahıs kurum ve kuruluşların bu şekilde mağduriyetlerinin de giderildiği; Belediyenin mali disiplin ve imkanlarının müsait olması halinde bulguda belirtildiği şekilde ve 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde bahsedilen sıraya uyularak ödeme yapılmasına çalışılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerekmektedir.