ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bütçe emanetleri hesabında kayıtlı tutarların ödenmesinde mevzuata uygun hareket edilmediğini ortaya koymaktadır. Ödeme emri belgesine bağlanmış olmasına rağmen, nakit yetersizliği nedeniyle 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilen tutarlar, belirlenen sıraya göre ödenmemiştir. Ayrıca, yardımcı hesap kodlarının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, ödenmeyen giderlerin bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarından ödenmesi gerektiğini belirtmektedir.

Kanun, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda giderlerin muhasebe kayıtlarına göre ödeneceğini de vurgulamaktadır. Bunun yanı sıra, muhasebe yetkilileri, bütçe emanetlerinin muhasebe kayıtlarına alınış sırasına göre ödenmesinden sorumlu tutulmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bütçe emanetine alınan tutarların ödemeleri için muhasebe işlem fişinin düzenlenmesi gerektiğini ifade etmektedir.

Yapılan incelemeler, bütçe emanetlerine alınan giderlerin mevzuatta belirtilen sıraya uygun olarak ödenmediğini ve yardımcı hesap detay kodlarının kullanılmadığını göstermektedir. Bu durum, bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarların takibini zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla, bütçe emanetlerine alınan tutarların mevzuata uygun şekilde ödenmesi ve muhasebe kayıtlarında yardımcı hesap kodlarının kullanılması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya Göre Ödenmemesi ve Yardımcı Hesap Kodlarında İzlenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği nedeniyle 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilen tutarların mevzuatta belirtilen sıraya göre ödenmediği ve yardımcı hesap kodlarının kullanılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ‘‘Ödenmeyen Giderler ve Bütçeleştirilmiş Borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde ödeme emrine bağlandığı halde ödenemeyen tutarların, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınacağı ve buradan ödeneceği, malın alındığı veya hizmetin yapıldığı mali yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarların bütçeye gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. İkinci fıkrasında ise, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde ise giderlerin muhasebe kayıtlarına göre ödeneceği belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un ‘‘Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise muhasebe yetkililerinin bütçe emanetlerinin muhasebe kayıtlarına alınış sırasına göre ödenmesinden sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na ilişkin işlemleri düzenleyen 249’uncu maddesinde bütçe emanetine alınan tutarlardan gerek mali yıl içinde, gerekse yılı geçtikten sonra yapılacak ödemeler için muhasebe işlem fişi düzenleneceği ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği ifade edilmektedir.
Yapılan incelemede; bütçe emanetlerine alınan giderlerin mevzuatta belirtilen sıraya göre ödenmediği ve yardımcı hesap detay kodlarının kullanılmadığı görülmüştür. Yardımcı detay hesap alt kodlarının kullanılmaması bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarların takibatının yapılmasını zorlaştırmaktadır.
Bütçe emanetlerine alınan tutarların mevzuatta belirtilen sıraya uygun şekilde ödenmesi ve muhasebe kayıtlarında yardımcı hesap kodlarının da kullanılması gerekmektedir.