ÖZET: Kozluk Belediyesi’nin 2024 yılına ait Sayıştay denetim raporları, bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerde öncelik sırasına uyulmadığını ortaya koymuştur. İncelenen gönderme emri listeleri, bazı hak sahiplerine yapılan ödemelerin, alacak tutarlarına göre orantısız bir şekilde gerçekleştirildiğini göstermektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit yetersizliği durumunda ödemeleri, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapmaları gerektiğini belirtmektedir. Ancak, bazı durumlarda bu kurala uyulmadığı ve doğrudan ödemelerin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

Denetim bulguları, bütçe emanetine alınan tutarların ise alınma tarihinin dikkate alınmadığını göstermektedir. Kamu idaresi, mevzuata uygun olarak borçların sıralı ödeneceğini ifade etse de, bu düzeltici işlemlerin 2024 yılına etkisi olmayacaktır. Dolayısıyla, belediyenin hak sahiplerine yapacağı ödemelerin, nakit durumu göz önünde bulundurularak ve kanunda belirtilen öncelik sırasına uygun şekilde gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. Ayrıca, bazı hak sahiplerinin lehine yapılan ödemelerin önüne geçilmesi gerekmektedir.

BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabından Yapılan Ödemelerde Öncelik Sırasına Uyulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Kozluk Belediyesi 2024 yılı gönderme emri listelerinin incelenmesi neticesinde, hak sahiplerine yapılan ödemelerde öncelik sırasına uyulmadığı ve yapılan ödemelerde bazı hak sahipleri lehine alacak tutarına göre oransal olarak daha çok ödeme yapıldığı görülmüştür.

5018 sayılı kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde;

“Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.” Hükmü yer almaktadır. Bir diğer ifadeyle, nakit yetersizliği bulunan ve bu kanuna tabi kamu kurum ve kuruluşları, hak sahiplerine ödeme yaparken ödeme önceliği bulunmayan hallerde, bütçe emanetlerine alma sırasına göre ödemelerini gerçekleştirmek zorundadır.

Ancak gönderme emri listeleri incelendiğinde, bazı hak sahiplerine ait tutarların, bütçe emanetine almadan doğrudan ödemelerin yapıldığı, bütçe emanetine alınan tutarlarda ise emanete alma tarihinin dikkate alınmadığı görülmüştür.

Kamu İdaresi cevabında, mevzuatın öngördüğü şekilde borçların sıraya göre ödeneceğini ifade etmişse de, yapılacak düzeltici işlemin 2024 yılına etkisi bulunmamaktadır.

Belediye tarafından hak sahiplerine yapılacak ödemelerin, nakit durumu da dikkate alınarak Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nda belirtilen öncelik sırasına göre yapılması ve alacaklılar arasında bazı hak sahiplerinin lehine olacak şekilde ödemede bulunulmaması gerekmektedir.