|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, Bütçe Emanetleri Hesabının mevzuatta belirlenen tanımına uygun olarak kullanılmadığını ortaya koymaktadır. Bu hesap, yalnızca mali yıl içinde ödeme emri belgesine bağlanmış ancak nakit yetersizliği veya hak sahibinin başvurmaması nedeniyle ödenemeyen tutarların izlenmesi amacıyla kullanılmalıdır. Ancak, yapılan muhasebe kayıtları, bütçe emaneti niteliği taşımayan kalemlerin kaydedilmesiyle doludur.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, Bütçe Emanetleri Hesabının kullanım koşullarını net bir şekilde belirlemektedir. Bu hesap, yalnızca hizmetin tamamlanması veya malın teslim edilmesi durumunda kullanılabilir. Ancak, idare tarafından yapılan kayıtlar, sürecin tamamlanmasına yönelik işlemlerden oluşmakta ve bu durum, mali tabloların gerçek durumu yansıtmadığı anlamına gelmektedir. İdare, 320 Bütçe Emanetleri Hesabının yanlış kullanımı nedeniyle mevzuatta tanımlanan işleyişin dışına çıkıldığını kabul etmekte ve bu konuda ceza infaz kurumu işyurdu müdürlüklerine gerekli bilgilendirmeleri yapmıştır. Hesabın doğru bir şekilde kullanılması, mali yıl içinde ödenemeyen tutarların kaydedilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabının Tanımı Dışında Kullanılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
İdare mali tablolarında yer alan Bütçe Emanetleri Hesabının, mevzuatta tanımlandığı şekliyle kullanılmadığı, bütçe emaneti niteliğinde olmayan kalemlerin kaydedildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin; “Hesabın niteliği” başlıklı 241’inci maddesinde, 320 Bütçe Emanetleri Hesabının mali yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 242’nci maddesinde, herhangi bir tutarın bütçe emanetine alınabilmesi için hizmetin yapılmış veya malın teslim edilmiş olması gerektiği, “Hesabın İşleyişi” başlıklı 243’üncü maddesinde ise bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilen tutarlardan herhangi bir nedenle hak sahiplerine ödenemeyenlerin bir taraftan bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabı veya ilgili varlık hesabına borç, diğer taraftan 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedileceği, hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, 320 Bütçe Emanetleri Hesabının kullanılabilmesi için hizmetin yapılmış veya malın teslim edilmiş olması kaydıyla yıl içinde tahakkuk eden ancak nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen bir tutarın söz konusu olması gerekmektedir. İdare muhasebe kayıtlarında 320 Bütçe Emanetleri Hesabı, yaygın olarak mevzuatta tanımlandığı şekliyle kullanılmamaktadır. Yapılan kayıtlar, bütçe emaneti niteliğinde olmayıp sürecin tamamlanmasına (vergi borcu olup olmadığı araştırma sürecinde, maliyetlerin hesaplanması sürecinde, işlerin yoğunluğu…) yönelik kayıtlardan oluşmaktadır. 320 Bütçe Emanetleri Hesabı bu süreçlerin yürütülmesi aşamasında kullanılacak bir hesap değildir. İdare, 320 Bütçe Emanetleri Hesabını, üretim yapan özel bütçeli bir İdare olarak sistemin işleyişi açısından uygun tanımlanmış bir hesap olmaması nedeniyle kullanıldığını belirtmekle birlikte mevzuatta düzenlenen tanımı dışında yapılan bu hatalı kayıtlar nedeniyle 320 Bütçe Emanetleri Hesabı ve mali tablolar gerçek bilgi üretmemekte, fiili durumu yansıtmamaktadır.
İdare tarafından konuya ilişkin tüm ceza infaz kurumu işyurdu müdürlüklerine gerekli bilgilendirme yapıldığı bildirilmiştir.
Bütçe Emanetleri Hesabının mevzuatta tanımlandığı şekliyle kullanılması, hesaba mali yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların kaydedilmesi gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Genel Üretim ve Hizmet Üretim Giderlerinin Maliyet Hesaplarına Dahil Edilmemesi |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu konusu yapılmıştır. |
| Ticari Ünitelere Ait Ortak Gider Tüketim Bedelinin Tahsilatının Yapılmaması, Tahsilata İlişkin Takip Sisteminin Kurulmaması ve Kontrollerin Geliştirilmemesi | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu konusu yapılmıştır. |
| Bütçe Emanetleri Hesabının Tanımı Dışında Kullanılması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu konusu yapılmıştır. |
| Taşınmaz Envanter İşlemlerinin Tamamlanmaması | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu konusu yapılmıştır. |
| Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Gelecek Aylara/Yıllara ait Gelirler Hesabında Takip Edilmemesi |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu konusu yapılmıştır. |
| Kurum Tarafından Bakanlık Merkez ve Taşra Teşkilâtı ile Bağlı Kuruluşların İhtiyacı için Yapılan Bina Alım, İnşa, Onarım ve Demirbaş Alımlarının | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu konusu yapılmıştır. |
| Varlık Hesabına Dönüştürülmemesi, Yatırımların Takip Edilmemesi, Doğrudan Giderleştirilmesi |
Varlık Hesabına Dönüştürülmemesi, Yatırımların Takip Edilmemesi, Doğrudan Giderleştirilmesi |
||
| Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu konusu yapılmıştır. |
| Maddi Duran Varlıklardan Bazıları İçin Fazla Amortisman Ayrılması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu konusu yapılmıştır. |
| Taşınmazlara Yapılan Değer Arttırıcı Harcamaların İlgili Taşınmazın Kayıtlı Değerine İlave Edilmemesi |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Bulgu konusu yapılmıştır. |