BULGU: Bütçe Emanetlerinin Bölümlenmiş Yardımcı Hesaplarda İzlenmemesi ve Dönem Sonu İşlemlerinin Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na ilişkin yıllara göre bölümlenmiş yardımcı hesapların kullanılmadığı ve dönem sonunda yardımcı hesaplar arasında aktarma yapılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 241’inci maddesinde; 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın malî yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın İşleyişi” başlıklı 243’üncü maddesinde; dönem sonunda 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarların, sürelerin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Dönem Sonu İşlemleri” başlıklı 535’inci maddesinde; dönem sonu işlemlerinin mali yılın sonunda geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan işlemler olduğu ifade edilerek bütçe ve ödenek hesaplarına ilişkin dönem sonu işlemleri ile bütçe ve ödenek hesapları dışındaki dönem sonu işlemleri bentler halinde sayılmıştır. Buna göre, bütçe emanetleri hesabında kayıtlı tutarların, bu hesabın ilgili alt bölümüne aktarılması için hesaba borç ve alacak kaydı yapılması gerekmektedir.
Kamu İdaresinin hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na ilişkin yıllara göre bölümlenmiş yardımcı hesapların kullanılmadığı, bütçe emanetlerinin tamamının 320.01 Cari Yıla (N) Ait Borçlar Hesabı’nda izlendiği, hesabın geçici mizan bakiyeleri ile kesin mizan bakiyeleri arasında herhangi bir fark bulunmadığı, dolayısıyla dönem sonunda hesabın ilgili alt bölümleri arasında aktarma yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca yayımlanan Genelge’ye istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ödenek kontrolü yapıldığından merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince bütçe emanetleri hesabının kullanılmadığı belirtilmiştir. Ancak Kamu İdaresinin 2023 yılı geçici ve kesin mizanları incelendiğinde söz konusu hesabın borç toplamının 114.085.910,98 TL, alacak toplamının 257.782.668,42 TL olduğu ve 143.696.757,44 TL alacak bakiyesi verdiği görülmüştür.
Mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunmasını teminen bütçe emanetlerinin ilgili oldukları yıllara göre bölümlenmiş yardımcı hesaplarda takip edilerek dönem sonunda sürelerin güncellenmesi amacıyla yardımcı hesaplar arasında aktarma yapılması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na ait bölümlenmiş yardımcı hesapların kullanılmadığı ve dönem sonu işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu hesapların izlenmesi ve dönem sonunda gerekli aktarmaların yapılması gerekmektedir. Kamu İdaresi, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın ödenek kontrolü nedeniyle bu hesapların kullanılmadığını belirtse de, 2023 yılı mizanlarında önemli tutarlar gözlemlenmiştir. Mali tabloların güvenilirliği için bütçe emanetlerinin ilgili yıllara göre takip edilmesi ve gerekli aktarmaların yapılması önem arz etmektedir.