|
ÖZET: Bütçe emanetlerinin ödenmesinde mevzuatta belirtilen öncelik sırasına uyulmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, kamu idaresinin muhasebe kayıtları incelenmiş ve nakit yetersizliği nedeniyle 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen giderlerin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen sıralamaya uygun olarak ödenmediği görülmüştür. Bu durum, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde, giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini belirten yasal düzenlemelere aykırıdır.
Ayrıca, 5018 sayılı Kanun’un 34. maddesi, ödenemeyen tutarların bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınacağını ve buradan ödeneceğini hükme bağlamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de 320 Bütçe Emanetleri Hesabının, ödeme emri belgesine bağlanmış ancak nakit yetersizliği nedeniyle ödenemeyen tutarların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bu mevzuat hükümlerine aykırı olarak ödemelerin gerçekleştirilmesi tespit edilmiştir. Kamu idaresi, yapılan tespitlere ilişkin gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmesine rağmen, önceki yıllarda da benzer bulguların raporlandığı ve düzeltici adımların atılmadığı görülmektedir. Bu nedenle, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılması ve alacaklıların hak kaybı yaşamaması adına, ödenemeyen tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu idaresinin muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda; nakit yetersizliğinden dolayı 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ilgililere ödenmesi aşamasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; “Ödenemeyen Giderler ve Bütçeleştirilmiş Borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde; ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarların, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınacağı ve buradan ödeneceği, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında ise; muhasebe yetkililerinin 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümlerden dolayı sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249’uncu maddelerinde 320 Bütçe Emanetleri Hesabının niteliği ve bu hesaba ilişkin işlemler düzenlenmiştir. Söz konusu maddelerde, 320 Bütçe Emanetleri Hesabının, mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı; yapılacak ödemelerde söz konusu tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasının gözetileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde, 320 Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir. Ancak, 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer alan mezkûr bulgu konusuna ilişkin bugüne kadar İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır.
Sonuç itibarıyla, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılması ve alacaklıların olası bir hak kaybı yaşamaması için nakit yetersizliği dolayısıyla ilgililerine ödenemeyen ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerekmektedir.