|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, Büyükşehir Belediyesi’nin bütçe emanetlerinin ödenmesinde mevzuatta belirtilen sıraya uyulmadığı tespit edilmiştir. 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na alınan tutarların, hak sahiplerine kayda alınış sırasına göre ödenmediği belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit yetersizliği durumunda ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılması gerektiğini belirtirken, öncelik verilmesi gereken ödemeler arasında vergi, harç ve emanet hesapları yer almaktadır.
Ayrıca, 27.05.2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249. maddesi, bütçe emanetlerinin ödenmesi için muhasebe işlem fişi düzenlenmesini ve ödemelerin sırasına göre gerçekleştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, belediyenin bu mevzuata uygun hareket etmediği ve emanet hesaplarındaki tutarların ödemelerinde sıralama ihlali olduğu görülmüştür. İdarenin verdiği yanıtta, gelir nakit akışının artmasıyla birlikte bu sorunların çözüleceği ifade edilmiştir. Mevzuata uyulmaması, alacaklıların belediyeye karşı hukuki süreç başlatma riskini artırmakta ve bu durum, belediyeyi ek mali yüklerle karşı karşıya bırakmaktadır. Bu nedenle, 320 Bütçe Emanetleri Hesabına alınan tutarların hak sahiplerine kayda alınış sırasına göre ödenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediyenin 2024 yılı mali tabloları ve eki belgelerinin incelenmesinde, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na alınan tutarların, hak sahiplerine kayda alınış sırasına göre ödenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca 27.05.2016 tarih ve 29724 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320-Emanetler Hesabına ilişkin işlemlerin açıklandığı 249’uncu maddesinin (b) bendine göre; bütçe emanetine alınan tutarlardan gerek mali yıl içinde, gerekse yılı geçtikten sonra yapılacak ödemeler için muhasebe işlem fişi düzenlenmeli, bütçe emanetlerine alınan tutarlar muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmeli, tutarın emanete alınması sırasında istihkak sahibine verilen veya istihkak sahibine verilemediği için muhasebe biriminde saklanan muhasebeleştirme belgesinin bir nüshası muhasebe işlem fişine bağlanmalıdır.
Emanete alınan tutar bir defada ödenemediği takdirde, daha sonra yapılacak ödemelere ilişkin fişe, ilk ödemeye ait fişin yevmiye tarih ve sayısı yazılmalı; söz konusu mevzuat hükümleri çerçevesinde nakit yetersizliği gibi nedenlerle ödenemeyip 320-Bütçe Emanetleri Hesabına alınan tutarlar ise, daha sonra hesaba alınış sırasına göre ödenmelidir. Dönem sonlarında emanet hesabındaki tutarlar, zamanaşımı süreleri gözetilerek, bu hesabın alt hesaplarına borç ve alacak kaydı yapılarak güncellenmeli; malın veya hizmetin alındığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen bütçe emanetleri ise, bütçeye gelir kaydedilmelidir.
Yapılan incelemeler neticesinde, Belediye tarafından 320 Bütçe Emanetleri Hesabının mevzuatta öngördüğü şekilde çalıştırılmadığı ve bu hesaptaki tutarların emanete alınış sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta, Belediyenin gelir nakit akışının artması, gelir-gider dengesinin sağlanmasına müteakip bulgudaki hususlar doğrultusunda iş ve işlemlerin gerçekleştirileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, mevzuatta öngörülen sıralamaya riayet edilmemesi nedeniyle alacaklılar tarafından Belediyeye karşı başlatılacak hukuki süreçler, Belediyeyi icra harçları, mahkeme giderleri, faiz gibi ek külfetlere katlanma riskiyle karşı karşıya bırakabilecektir. Söz konusu durumlarla karşılaşılmaması adına, Belediye tarafından 320 Bütçe Emanetleri Hesabına alınan tutarların hak sahiplerine kayda alınış sırasına göre ödenmesi gerekmektedir.