ÖZET: Batman Belediyesi’nin 2024 yılına ait Sayıştay denetim raporları, bütçe emanetlerinin ödenmesinde mevzuatta belirlenen öncelik sırasına uyulmadığını ortaya koymuştur. İncelenen gönderme emri listeleri, hak sahiplerine yapılan ödemelerde bazı kişilere, alacak tutarları oranında daha fazla ödeme yapıldığını göstermektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit yetersizliği durumunda ödemeleri, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, vergi, harç ve benzeri ödemelere öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Ancak, yapılan incelemeler, bazı hak sahiplerine ait ödemelerin bütçe emanetine alınmadan doğrudan gerçekleştirildiğini ve bütçe emanetine alınan tutarlarda ise tarih sırasının dikkate alınmadığını göstermektedir. Kamu idaresi, bu durumu kabul etmiş ve gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir; ancak bu durumun 2024 yılı denetim dönemine etkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, belediyenin hak sahiplerine yapacağı ödemelerin, nakit durumu göz önünde bulundurularak Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda belirtilen öncelik sırasına uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Batman Belediyesi 2024 yılı gönderme emri listelerinin incelenmesi neticesinde, hak sahiplerine yapılan ödemelerde öncelik sırasına uyulmadığı ve yapılan ödemelerde bazı hak sahipleri lehine alacak tutarına göre oransal olarak daha çok ödeme yapıldığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde;

“Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.” Hükmü yer almaktadır. Bir diğer ifadeyle nakit yetersizliği bulunan ve bu kanuna tabi kamu kurum ve kuruluşları hak sahiplerine ödeme yaparken ödeme önceliği bulunmayan hallerde, bütçe emanetlerine alma sırasına göre ödemelerini gerçekleştirmek zorundadır.

Ancak Belediyede gönderme emri listeleri incelendiğinde, bazı hak sahiplerine ait tutarların, bütçe emanetine alınmadan doğrudan ödendiği, bütçe emanetine alınan tutarlarda ise emanete alma tarihinin dikkate alınmadığı görülmüştür.

Kamu İdaresi bulgu konusu hususa katılmış ve gerekli önlemlerin alınacağını ifade etmiştir. Ancak bunun 2024 yılı denetim dönemine ilişkin etkisi bulunmamaktadır.

Belediye tarafından hak sahiplerine yapılacak ödemelerin, nakit durumu da dikkate alınarak Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda belirtilen öncelik sırasına göre ödemede bulunulması gerekmektedir.