|
ÖZET: Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda, ödemelerin öncelikle belirli borç türlerine göre yapılması gerektiğini belirtmektedir. Bu kapsamda, vergi, harç ve benzeri ödemelere öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, aynı kanunun 61. maddesi, muhasebe yetkililerinin bütçe emanetlerinin sırasına göre ödenmesinden sorumlu olduğunu ifade etmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249. maddesi de, bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini düzenlemektedir. Ancak yapılan incelemelerde, 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların bu sıralamaya uyulmadan ödendiği görülmüştür. İdare, bu durumun sözleşmelerden kaynaklandığını ve 2025 yılında konunun dikkatle takip edileceğini belirtmiştir. Mevzuatta belirtilen ödeme sırasına uyulmaması, alacaklıların hukuki süreç başlatma riskini artırmakta ve idareyi ek maliyetlerle karşı karşıya bırakmaktadır. Bu nedenle, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak ödenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde de muhasebe yetkililerinin bütçe emanetlerinin muhasebe kaydına alınma sırasına göre ödenmesinden sorumlu olduğu hususu düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, 320 Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin işlemlerin düzenlendiği 249’uncu maddesinde ise; bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği belirtilmiştir.
Açıklanan mevzuat hükümlerine göre kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde, ödenemeyen tutarların 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedileceği, bu hesaba alınan tutarların ise muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede bütçe giderlerinin gerçekleşmesi sırasında 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların, bu hesaba alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi göndermiş olduğu cevapta, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmekte olduğunu, aksi durumlar tamamen idare ile firmalar arasında yapılan sözleşme kapsamında vade tarihinden kaynaklandığı görülmüş olduğu ve konunun 2025 yılında da titizlikle takip edileceğini bildirmiştir.
Ödemelerin yapılmasında mevzuatta öngörülen sıralamaya riayet edilmemesi nedeniyle alacaklılar tarafından başlatılacak hukuki süreçler, idareyi icra harçları, mahkeme giderleri, faiz gibi ek külfetlere katlanma riskiyle karşı karşıya bırakabilecektir. Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmesi gerekmektedir.