|
ÖZET: Bütçe emanetleri hesabından gerçekleştirilen ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak yapılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda, ödenemeyen giderlerin sıralı bir şekilde ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, öncelik verilmesi gereken ödemeler arasında vergi, harç, prim gibi yükümlülükler ve emanet hesaplarındaki tutarlar yer almaktadır. Ayrıca, aynı kanunun 61. maddesi, muhasebe yetkililerinin bu ödemelerin sırasına uygun olarak gerçekleştirilmesinden sorumlu olduğunu vurgulamaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249. maddesi de, bütçe emanetlerinin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini düzenlemektedir. Yapılan incelemelerde, 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların, bu sıraya riayet edilmeden ödendiği ortaya çıkmıştır. Kamu idaresinin, emanet hesaplarındaki ödemelerin mali durum göz önünde bulundurularak yapıldığına dair açıklaması, mevzuatın açık hükümlerini geçersiz kılmamaktadır. Ödemelerin mevzuatta belirtilen sıraya uygun olarak yapılmaması, alacaklıların hukuki süreç başlatma ihtimalini artırmakta ve bu durum, idareyi ek mali yükümlülüklere maruz bırakma riski taşımaktadır. Dolayısıyla, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi büyük önem arz etmektedir. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde de muhasebe yetkililerinin bütçe emanetlerinin muhasebe kaydına alınma sırasına göre ödenmesinden sorumlu olduğu hususu düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, 320 Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin işlemlerin düzenlendiği 249’uncu maddesinde ise; bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği belirtilmiştir.
Açıklanan mevzuat hükümlerine göre kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde, ödenemeyen tutarların 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedileceği, bu hesaba alınan tutarların ise muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede bütçe giderlerinin gerçekleşmesi sırasında 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların, bu hesaba alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle; emanet hesabında yer alan tutarların kurumun mali durumu gözetilerek ödendiği ifade edilmişse de mevzuat hükmü açıktır ve idarenin savunması mevzuata aykırı davranılmasına gerekçe oluşturmamaktadır.
Ödemelerin yapılmasında mevzuatta öngörülen sıralamaya riayet edilmemesi nedeniyle alacaklılar tarafından başlatılacak hukuki süreçler, idareyi icra harçları, mahkeme giderleri, faiz gibi ek külfetlere katlanma riskiyle karşı karşıya bırakabilecektir. Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmesi gerekmektedir.