ÖZET: Bütçe emanetlerinin ödenmesi sürecinde mevzuatta belirtilen öncelik sırasına uyulmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporları çerçevesinde, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin muhasebe kayıtları incelendiğinde, nakit yetersizliği nedeniyle 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen giderlerin ödenmesinde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde öngörülen sıralamanın ihlal edildiği görülmüştür.

5018 sayılı Kanun’un 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olması durumunda giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249. maddesi de benzer şekilde, bütçe emanetlerinin ödenmesinin kayıt sırasına göre yapılacağını hükme bağlamaktadır. Yapılan incelemelerde, 320-Bütçe Emanetleri Hesabından gerçekleştirilen ödemelerin bu mevzuata aykırı olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

Kamu idaresi, bu bulguyu kabul ederek gerekli düzeltmelerin yapılacağını ifade etmiştir. Bu bağlamda, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılması ve alacaklıların hak kaybı yaşamaması adına, nakit yetersizliği nedeniyle ödenemeyen bütçe emanetlerinin muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Kurumun muhasebe kayıtlarının incelenmesinde; nakit yetersizliğinden dolayı 320- Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen bütçe giderlerinin ilgililere ödenmesi aşamasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir.” denilmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320-Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen 249’uncu maddesinde de benzer bir düzenleme yapılarak, bütçe emanetlerine alınan tutarlar muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği hükme bağlanmıştır.

Yapılan incelemede 320-Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin, yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup gereken hususların yapılacağını belirtmiştir.

Bu itibarla, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılmasını ve alacaklıların olası bir hak kaybı yaşamamasını teminen nakit yetersizliği dolayısıyla ilgililerine ödenemeyen ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alındığı sıraya göre ödenmesi gerekmektedir.