|
ÖZET: Bütçe emanetlerinin ödenmesi sürecinde, mevzuatta belirtilen sıralamanın dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin bu sıraya uyulmadan gerçekleştirildiği gözlemlenmiştir.
Aynı kanunun 61. maddesi, muhasebe yetkililerinin bütçe emanetlerinin ödenmesinden sorumlu olduğunu vurgulamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249. maddesi de, bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini ifade etmektedir. Bu mevzuat hükümleri doğrultusunda, nakit yetersizliğinden kaynaklanan ödemelerin sıralı bir şekilde yapılmaması, alacaklıların hukuki süreç başlatma ihtimalini artırmakta, bu da idareyi ek mali yükümlülüklerle karşı karşıya bırakmaktadır. Sonuç olarak, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak ödenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem hukuki sorunların önlenmesi hem de mali disiplinin sağlanması açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde de muhasebe yetkililerinin bütçe emanetlerinin muhasebe kaydına alınma sırasına göre ödenmesinden sorumlu olduğu hususu düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, 320-Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin işlemlerin düzenlendiği 249’uncu maddesinde ise bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği belirtilmiştir.
Açıklanan mevzuat hükümlerine göre kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde, ödenemeyen tutarların 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedileceği, bu hesaba alınan tutarların ise muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede bütçe giderlerinin gerçekleşmesi sırasında nakit yetersizliğinden dolayı 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların, bu hesaba alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.
Ödemelerin yapılmasında mevzuatta öngörülen sıralamaya riayet edilmemesi nedeniyle alacaklılar tarafından başlatılacak hukuki süreçler, idareyi icra harçları, mahkeme giderleri, faiz gibi ek külfetlere katlanma riskiyle karşı karşıya bırakabilecektir.
Bu itibarla 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmesi gerekmektedir.