ÖZET: Bütçe emanetleri hesaplarından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olması durumunda ödemelerin belirli bir sıraya göre yapılmasını öngörmektedir. Bu bağlamda, vergi, harç ve benzeri ödemelere öncelik verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, muhasebe yetkililerinin bu ödemelerin sıralı bir şekilde gerçekleştirilmesinden sorumlu olduğu da vurgulanmaktadır.

Yapılan denetimlerde, bütçe giderlerinin karşılanmasında yaşanan nakit sıkıntıları nedeniyle, 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların ödemelerinin sırasına göre yapılmadığı ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, bu durumun dönemsel nakit yetersizliklerinden kaynaklandığını ve bazı ödemelerin zamanında gerçekleştirilemediğini kabul etmiştir. Gelecek süreçte, 320 Bütçe emanetleri hesabındaki ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılacağı taahhüt edilmiştir.

Sonuç olarak, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak ilgililerine ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, kamu mali yönetimi açısından önemli bir uyum ve düzen sağlanması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde de muhasebe yetkililerinin bütçe emanetlerinin muhasebe kaydına alınma sırasına göre ödenmesinden sorumlu olduğu hususu düzenlenmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, 320 Bütçe emanetleri hesabına ilişkin işlemlerin düzenlendiği 249’uncu maddesinde ise bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği belirtilmiştir.

Açıklanan mevzuat hükümlerine göre kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde, ödenemeyen tutarların 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedileceği, bu hesaba alınan tutarların ise muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede bütçe giderlerinin gerçekleşmesi sırasında nakit yetersizliğinden dolayı 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların, bu hesaba alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği, Belediyenin dönemsel nakit yetersizliklerinden kaynaklı olarak emanet hesaplarının yoğun biçimde kullanıldığı, bu süreçte bazı ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenemediği, bundan sonraki süreçte 320 Bütçe emanetleri hesabında yer alan tutarların ödeme sürecinin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına (yevmiye sıralaması) göre yapılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenmesi gerekmektedir.