|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bütçe emanetlerinin ödenmesinde mevzuatta belirtilen sıraya uyulmadığını ortaya koymuştur. Belediyenin nakit mevcudu, tüm ödemeleri karşılayamadığı için, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, ödemelerin öncelik sırasına göre gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde bazı ödemelerin bir yıl içinde dahi yapılmadığı ve bazı tutarların aynı ay içerisinde ödenmiş olduğu gözlemlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin hükümleri de, bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, muhasebe yetkilileri, ödemelerin sıralı bir şekilde gerçekleştirilmesinden sorumlu tutulmaktadır. Belediyenin bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin incelenmesi, mevzuata aykırı uygulamaların varlığını ortaya koymuş ve bu durumun düzeltilmesine yönelik işlemlerin başlatıldığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, belediyenin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması durumunda, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların ödemeleri, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun şekilde yapılmalıdır. Bu süreçlerin etkin bir şekilde yürütülmesi, mevzuat hükümlerine uyum açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması nedeniyle Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun; “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında;
“Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.”,
“Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin 6’ncı fıkrasında;
“Muhasebe yetkilileri, 34 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumludur…”
hükümlerine yer verilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe emanetleri hesabına ilişkin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 249’uncu maddesinde ise;
cc
b) Bütçe emanetlerinden yapılacak ödemeler
Bütçe emanetine alınan tutarlardan gerek mali yıl içinde, gerekse yılı geçtikten sonra yapılacak ödemeler için muhasebe işlem fişi düzenlenir. Bütçe emanetlerine alınan tutarlar muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödenir. Tutarın emanete alınması sırasında istihkak sahibine verilen veya istihkak sahibine verilemediği için muhasebe biriminde saklanan muhasebeleştirme belgesinin bir nüshası muhasebe işlem fişine bağlanır. Emanete alınan tutar bir defada ödenemediği takdirde, daha sonra yapılacak ödemelere ilişkin fişe, ilk ödemeye ait fişin yevmiye tarih ve numarası yazılır.”
Denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; idarelerin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde alınan mal veya hizmet karşılığı tutarlar 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedilir ve ödemeler giderin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilir. Emanet hesapta izlenen giderlerin ödenmesinin, kayda alınma sırasına göre gerçekleştirmesinden muhasebe yetkilileri sorumludur.
Belediyenin 320 Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerinin incelenmesi sonucunda; yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak, ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı, bazı ödemelerin 320 Bütçe emanetleri hesabına kayıt edilenlerin bazılarının bir yıl içinde dahi ödenmediği, bahsi geçen ödemelerden daha sonra 320 Bütçe emanetleri hesabına alınan tutarlardan bazılarının ise aynı ay içerisinde ödemesinin gerçekleştiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresince söz konusu tespitin giderilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı, süreçlerin henüz devam ettiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda belediyenin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarlara ilişkin ödemelerin, giderin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir.