ÖZET: Bütçe emanetlerinin ödenmesi sürecinde mevzuatta belirlenen sıralamaya uyulmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin nakit yetersizliği nedeniyle 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ödenmesi sırasında, 5018 sayılı Kanun’un 34. maddesinde belirtilen ödeme sırasına riayet edilmediği ortaya çıkmıştır. Bu madde, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda, giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Kanun, öncelikli olarak diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, harç ve benzeri tutarların yanı sıra, gecikme cezası veya faiz gibi ek yükümlülükler ile emanet hesaplarındaki tutarların ödenmesine öncelik verilmesini öngörmektedir. Ayrıca, muhasebe yetkililerinin bu ödeme sırasının uygulanmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri de, bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiğini ifade etmektedir.

Yapılan incelemelerde, idarenin bütçe emanetlerine alınan tutarları bu sıraya göre ödemediği tespit edilmiştir. Nakit yetersizliği nedeniyle 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ödenmesi aşamasında, mevzuatta belirtilen sıralamaya uyulması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından nakit yetersizliği dolayısıyla 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ilgililere ödenmesi aşamasında mevzuatta öngörülen sıralamaya uyulmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği; ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise; 34’üncü maddede belirtilen ödeme sırasının uygulanmasından muhasebe yetkililerinin sorumlu olduğu ifade edilmiştir.

Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabına dair “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 249’uncu maddesinde; bütçe emanetine alınan tutarlardan gerek mali yıl içinde gerekse yılı geçtikten sonra yapılacak ödemeler için muhasebe işlem fişi düzenleneceği ve bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği açıklanmıştır.

Yapılan incelemede İdare tarafından bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir.

İdare tarafından nakit yetersizliği dolayısıyla 320 Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ilgililere ödenmesi aşamasında mevzuatta öngörülen sıralamaya uyulması gerekmektedir.