|
ÖZET: Bütçe emanetleri hesaplarına kaydedilen tutarların, mevzuatta belirlenen ödeme sırasına uygun olarak ödenmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda, ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, vergi, harç, prim gibi öncelikli ödemelerin ve ilama bağlı borçların, gecikme cezası veya faiz gibi ek yükümlülükler doğuracak ödemelerin öncelikli olarak karşılanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249. maddesi de, bütçe emanetlerine alınan tutarların ödenmesinde muhasebe kayıtlarına alınma sırasının dikkate alınması gerektiğini düzenlemektedir. Yapılan denetimlerde, bütçe giderlerinin karşılanmasında nakit yetersizliği nedeniyle bu öncelik sırasına uyulmadığı ortaya çıkmıştır. İlgili kamu idaresi, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların mevzuatta belirtilen sıraya göre ödenmesi konusunda gerekli özeni göstereceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olduğu durumlarda, giderlerin mevzuatta belirtilen öncelik sırasına uygun olarak ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların mevzuatta belirlenen sıraya göre ödenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilmesi gerektiği hüküm altına alınmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249’uncu maddesinde, bütçe emanetlerine alınan tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ilgililerine ödeneceği düzenlenmiştir. Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde idarelerin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması nedeniyle alınan mal, hizmet ve yapım karşılığı tutarları 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedeceği ve ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır.
Kamu idaresi, bütçe emanetleri hesabına kaydedilen tutarların mevzuatta belirlenen sıraya göre ödenmesi hususunda gerekli hassasiyetin nakit imkanlarının elverdiği ölçüde gösterileceğini bildirmiştir.
Belediye muhasebe işlemleri üzerinde yapılan incelemelerde, bütçe giderlerinin gerçekleşmesi sırasında nakit yetersizliğinden dolayı 320-Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların ilgililere ödenmesi aşamasında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen öncelik sırasına uyulmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin mevzuatta yer alan öncelik ve kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.