BULGU: Bütçe İçi İşletme Faaliyetleri Sonucu Yapılan İşlemlerin Eş Zamanlı Olarak Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin bütçe içi işletmesi olan Milas Belediyesi Labranda Memba Suyu İşletme ve İştirakler Müdürlüğünce bütçe içi işletmelerin faaliyetleri sonucu elde edilen tahsilatlara ilişkin muhasebe kayıtlarının zamanında ve usulüne uygun olarak yapılmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “İşletme tesisi” başlıklı 71’inci maddesinde belediyelerin, özel gelir ve gideri bulunan hizmetlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının izniyle bütçe içinde işletme kurarak yapabileceği düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliği’nin “Muhasebe yetkilisi” başlıklı 7’nci maddesinde, mahalli idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe yetkilisinin işletmenin de muhasebe yetkilisi olduğu belirtilmiş, “Muhasebe işlemleri” başlıklı 9’uncu maddesinde ise işletme faaliyetlerinin muhasebe işlemlerinin 10/3/2006 tarihli ve 26104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mahalli idarenin muhasebe biriminde tutulacağı belirtilmiştir.
Diğer yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kayıt zamanı” başlıklı 50’nci maddesinde, bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirileceği, bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesinin ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde de muhasebeye konu olan işlemlerin, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilerek usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılması gerektiği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede bütçe içi işletme faaliyetleri sonucu, yapılan tahsilat dâhil işlemlerin eşzamanlı olarak Belediyenin muhasebe kayıtlarında izlenmediği, belirli dönemler itibarıyla toplu olarak kayıt yapıldığı tespit edilmiştir..
Yapılan açıklamalar çerçevesinde bütçe içi işletme faaliyetleri sonucu yapılan mali işlemlerin mali hizmetler birimi tarafından kayıt zamanına uygun olarak ilgili hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Milas Belediyesi Labranda Memba Suyu İşletme ve İştirakler Müdürlüğü, bütçe içi işletmelerin faaliyetleri sonucu elde edilen tahsilatların muhasebe kayıtlarını zamanında ve usulüne uygun olarak yapmamıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve ilgili yönetmelikler, muhasebe işlemlerinin düzenli bir şekilde kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. İnceleme sonucunda, bütçe içi işletme faaliyetlerine ilişkin mali işlemlerin, muhasebe kayıtlarında eşzamanlı olarak izlenmediği ve toplu kayıt yapıldığı tespit edilmiştir.