|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bütçe içi işletmelerinin faaliyetleri sonucunda elde edilen tahsilatların muhasebe kayıtlarının zamanında yapılmadığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 71. maddesi, belediyelerin özel gelir ve giderleri bulunan hizmetlerini, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın izniyle bütçe içinde işletme kurarak gerçekleştirebileceğini belirtmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, muhasebe işlemlerinin usulüne uygun olarak yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Denetim sırasında, bütçe içi işletme faaliyetleri sonucunda yapılan tahsilatların muhasebe kayıtlarında eş zamanlı olarak izlenmediği ve belirli dönemlerde toplu kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Bu toplu kayıtlar, gelirlerin 600-Gelirler Hesabı yerine 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı altında takip edilmesiyle hatalı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. İdare, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, bütçe içi işletme faaliyetleri sonucunda elde edilen tahsilatların, mali hizmetler birimi tarafından kayıt zamanına uygun şekilde ilgili hesaplarda izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali yönetimin etkinliği ve şeffaflığı açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Bütçe İçi İşletme Faaliyetleri Sonucu Yapılan Tahsilatların Eş Zamanlı Olarak Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından bütçe içi işletmelerin faaliyetleri sonucu elde edilen tahsilatlara ilişkin muhasebe kayıtlarının zamanında ve usulüne uygun olarak yapılmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “İşletme tesisi” başlıklı 71’inci maddesinde; belediyelerin, özel gelir ve gideri bulunan hizmetlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının izniyle bütçe içinde işletme kurarak yapabileceği düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliği’nin “Muhasebe yetkilisi” başlıklı 7’nci maddesinde, mahalli idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe yetkilisinin işletmenin de muhasebe yetkilisi olduğu belirtilmiş, “Muhasebe işlemleri” başlıklı 9’uncu maddesinde ise işletme faaliyetlerinin muhasebe işlemlerinin 10/3/2006 tarihli ve 26104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mahalli idarenin muhasebe biriminde tutulacağı belirtilmiştir.
Diğer yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kayıt zamanı” başlıklı 50’nci maddesinde; bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirileceği, bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesinin ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde de muhasebeye konu olan işlemlerin, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilerek usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılması gerektiği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede; bütçe içi işletme faaliyetleri sonucu yapılan tahsilatların eş zamanlı olarak İdarenin muhasebe kayıtlarında izlenmediği, belirli dönemler itibariyle toplu olarak kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Bununla beraber belirli dönemler itibariyle yapılan toplu muhasebe kayıtlarında, bütçe içi işletme faaliyetleri sonucunda elde edilen gelirlerin 600-Gelirler Hesabının alacağında izlenmesi gerekirken 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydı yapılarak takip edildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulgu hakkında gerekli düzeltici işlemin tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, bütçe içi işletme faaliyetleri sonucu yapılan tahsilatların mali hizmetler birimi tarafından kayıt zamanına uygun olarak ilgili hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.