BULGU: Bütçe İçi İşletme İşlemlerinin İdare Mali Tablolarında Yer Almaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Bütçe içi işletmeye ilişkin işlemlerin 27.05.2016 tarih ve 29724 (Mükerrer) sayılı Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliği’ne aykırı olarak İdarenin bütçe ve muhasebe kayıtları dışında yürütüldüğü görülmüştür
İdarece yıl içinde düzenlenen MİF’ler ile bütçe içi işletmeye 630.7.1.1.1- Giderler Hesabı ve 830.7.1.1.1-Bütçe Giderleri Hesabı kullanılarak nakit aktarımı yapıldığı, daha sonra işletme tarafından yapılan mali işlemlere ilişkin kayıtların İdare defter ve tablolarında izlenmediği tespit edilmiştir.
Mezkur Yönetmelik’in “Bütçe işlemleri” başlıklı 8’inci maddesinde;
“(1) Bütçe içinde kurumsal sınıflandırmada; işletme mahalli idare teşkilat şemasında ana hizmet birimi olarak yer alıyorsa kendi kodunda, herhangi bir hizmet birimi içinde yer alıyorsa o hizmet birimi altında kodlanır.
(2) İşletme adına ayrılan ödenekler, fonksiyonel sınıflandırılmada ekonomik işler ve hizmetler kodunda gösterilir.
İşletmenin iktisadi ticari işlerine ilişkin giderler dışında kalan personel giderleri, sosyal güvenlik kurumuna devlet primi giderleri, mal ve hizmet alımı giderleri ve sermaye giderleri ile transferleri mahalli idare bütçesinden yapılır.
İşletme ödeneğinin iktisadi ve ticari işler için nakit sermaye olarak kullanılacak kısmı ise ekonomik sınıflandırmada borç verme kodunda gösterilir. Bu ödenek işletme adına açılmış bir özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanılır.
İşletme ödeneğinden kullanılmayan kısmı yıl sonunda iptal edilir. İşletme faaliyetlerinden sağlanan gelir fazlası veya kâr mahalli idare bütçesine gelir kaydedilir.
Ticari faaliyetin ve iktisadi teamüllerin gerektirdiği kısa vadeli borçlanmalar dışında, finansman amacı ile borçlanma yapılamaz.” hükmü,
“Muhasebe işlemleri” başlıklı 9’uncu maddesinde;
MADDE 9 – (1) İşletme faaliyetlerinin muhasebe işlemleri 10/3/2006 tarihli ve 26104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mahalli idarenin muhasebe biriminde tutulur.
İşletmenin Kurumlar Vergisine tabi faaliyetleri, hesap planı bakımından, sadece bütçe işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasına ilişkin olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine tabidir.
İşletmenin ticari mal ve hizmet alım satımlarına ilişkin (Kurumlar Vergisine tabi) faaliyetleri için, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 175 inci ve mükerrer 257 nci maddeleri hükümleri uyarınca belirlenen muhasebe standartları, tek düzen hesap planı ve mali tabloların çıkarılmasına ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde defter tutulur. Mahalli idare bütçesi içinde yapılan personel ve diğer yönetim ve donatım giderleri kurum kazancının tespitinde ve Kurumlar Vergisi beyannamesinin düzenlenmesinde ayrıca dikkate alınır.” hükmü,
“Harcama belgeleri” başlıklı 10’uncu maddesinde;
MADDE 10 – (1) İşletme faaliyetlerinde, mali işlemlerin gerçekleştirilmesinde ve muhasebeleştirilmesinde ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgelerde 15/8/2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.” hükmü bulunmaktadır.
İdarenin mali tablolarının tam ve doğru olması için Bütçe içi işletmeye ilişkin kayıt ve belgelendirme işlemlerinin anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin bütçe içi işletme işlemleri, 27.05.2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliği’ne aykırı olarak, bütçe ve muhasebe kayıtları dışında yürütülmüştür. İdare, yıl içinde düzenlenen MİF’ler ile nakit aktarımı yapmış, ancak işletme tarafından gerçekleştirilen mali işlemler kayıt altına alınmamıştır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu etkilemekte olup, ilgili mevzuat hükümlerine uygun kayıt ve belgelendirme işlemlerinin yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. |