|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bütçe içi işletmesinde satmak amacıyla alınan meşrubat benzeri ürünlerin muhasebeleştirilmesinde bir uyumsuzluk tespit etmiştir. Bu ürünler, 153 Ticari Mallar Hesabı yerine 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 117’nci maddesi, ticari malların bu hesapta izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Yönetmelik ayrıca, ticari mal alımlarının alış tutarları ile 153 Ticari Mallar Hesabı’na kaydedilmesi gerektiğini ve yıl sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak artışların da bu hesaba borç kaydedileceğini ifade etmektedir. İncelemeler sonucunda, Kamu İdaresi tarafından bütçe içi işletme kapsamında doğrudan satılmak üzere alınan 1.282.513,18 TL tutarındaki ürünlerin yanlış bir hesapta kaydedildiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, bütçe içi işletmelerde satılmak üzere alınan ticari malların doğru bir şekilde 153 Ticari Mallar Hesabı’na kaydedilmesi, mali raporlamanın doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali yönetim ve denetim süreçlerinin etkinliğini artırmak için gereklidir. |
BULGU: Bütçe İçi İşletmede Satılmak Üzere Alınan Malların Ticari Mallar Hesabı’nda İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin bütçe içi işletmede satmak üzere aldığı meşrubat benzeri ürünlerinin 153 Ticari Mallar Hesabı yerine 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “153 Ticari Mallar Hesabı” başlıklı 117’nci maddesinde ilgili hesabın kurumlarca herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile alınan ticari mallar ve benzeri kalemlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 153 Ticari Mallar Hesabı ile ilgili “Hesabın İşleyişi” başlıklı 118’inci maddesinde; ticari mal niteliğinde bir mal alındığında alış tutarı ve ticari mallar hesabında kayıtlı tutarların yıl sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan artışların bu hesaba borç kaydedileceği; kullanılmak üzere ambardan çıkışı yapılan ticari malların, sayım sonucunda eksik çıkan ticari mal tutarlarının, ticari mallardan satılan tutarların, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, 153 Ticari Mallar Hesabı’na ilişkin olarak kurumlarca herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile alınan ticari mallar ve benzeri kalemlerin bu hesaba kaydedilmesi gerekmektedir. Satılmak üzere alınan ticari mal niteliğindeki mamuller alındığında maliyet bedeli ile 153 Ticari Mallar Hesabı’na borç kaydedilecek, satışı gerçekleştiğinde ise bu hesaba kayıtlı bedeli ile alacak ve aradaki olumlu fark da gelir hesaplarına kaydedilecektir.
Yapılan incelemede; Kamu İdaresi tarafından bütçe içi işletmesinde doğrudan satılmak üzere alınan 1.282.513,18 TL tutarındaki meşrubat benzeri ticari mal niteliğindeki ürünlerin 153 Ticari Mallar Hesabı’na kaydedilmesi gerekirken 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir.
Bütçe içi işletmede doğrudan satılmak üzere alınan meşrubat benzeri ticari mal niteliğindeki ürünlerin 153 Ticari Mallar Hesabı’na kaydedilmesi gerekmektedir.