|
ÖZET: Kozluk Belediyesi’nin 2024 yılı bütçe hesapları incelendiğinde, yeterli ödeneği bulunmayan bütçe kodları ile harcama talimatları ve ihale onay belgelerinde belirtilen kullanılabilir ödenek tutarları arasında ciddi bir uyumsuzluk tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, harcama yetkililerinin yalnızca bütçede öngörülen ödenekler kadar harcama yapabileceğini belirtmektedir. Ancak, Kozluk Belediyesi’nde bazı harcamalar, gerçekte mevcut olmayan ödenekler üzerinden gerçekleştirilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümlerine göre, harcama yetkilileri ödenekleri aşan harcama talimatları veremez ve böyle bir durumun tespiti halinde para cezası uygulanır. Ancak, Kozluk Belediyesi’nde bütçe ile tahsis edilen ödenek tutarlarını aşan harcamaların yapıldığı ve sonrasında yetkili organlarca ödenek aktarımının gerçekleştirildiği gözlemlenmiştir. Bu durum, kamu mali yönetimi açısından ciddi bir sorun teşkil etmekte ve mevzuata aykırılık oluşturmaktadır. Sonuç olarak, Kozluk Belediyesi’nin bütçe uygulama süreçlerinde ödenek üstü harcama yapıldığı ve bu durumun mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Bu tür uygulamalar, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını olumsuz etkileyebilir. |
BULGU: Bütçe Ödenek İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yerine Getirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kozluk Belediyesi bütçe hesaplarının incelenmesi neticesinde, yeterli ödeneği bulunmayan bütçe kodları ile harcama talimatı ve ihale onay belgelerinde yer alan kullanılabilir ödenek tutarları arasında uyumsuzluk olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde;
“Harcama yetkilileri bütçede öngörülen ödenekleri kadar, ödenek gönderme belgesiyle kendisine ödenek verilen harcama yetkilileri ise tahsis edilen ödenek tutarında harcama yapabilir.” Hükmü yer almaktadır.
Mezkûr Kanun’un “Ödenek üstü harcama” başlıklı 70’inci maddesinde;
“Kamu zararı oluşturmamakla birlikte bütçelere, ayrıntılı harcama programlarına, serbest bırakma oranlarına aykırı olarak veya ödenek gönderme belgelerindeki ödenek miktarını aşan harcama talimatı veren harcama yetkililerine, her türlü aylık, ödenek, zam ve tazminat dâhil yapılan bir aylık net ödemeler toplamının iki katı tutarına kadar para cezası verilir.” Denilmektedir.
Belediyelerin bütçe uygulama süreçlerinde yapacakları ödenek aktarma işlemleri ise Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Söz konusu Yönetmelik’in “Aktarma” başlıklı 36’ncı maddesinde;
“Bütçede program sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki aktarmalar meclis kararı, program sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasındaki aktarmalar encümen kararıyla, bunların dışında kalan ve ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar aktarmalar ise üst yöneticinin onayı ile yapılır. Ekonomik sınıflandırmanın üçüncü ve dördüncü düzeyleri bütçeleşme düzeyi olmadığından, bunlar arasında aktarma onayına gerek yoktur.” Denilmiştir.
Ancak Kozluk Belediyesine ait 2024 yılında yapılan bazı ihale ve harcamalara ilişkin belgelerde yer alan kullanılabilir ödenek tutarı gerçeği yansıtmamaktadır. Şöyle ki; bütçe ödenek takip programında yeterli ödeneği bulunmayan ilgili bütçe tertiplerindeki veriler manuel olarak değiştirilmekte ve ihale onay belgesi ile harcama talimatlarında yer alan kullanılabilir ödenek tutarı yaklaşık maliyet tutarına getirilmektedir. Hal böyle olunca da ödeneği olmayan ve dolayısıyla ödeme emri düzenlemeyecek olan işler yeterli ödeneği olduğu varsayılarak yerine getirilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde; harcama yetkililerinin ödeneği olmadan harcama yapamayacağı; aksini gerçekleştiren, ödeneği aşan harcama talimatı veren harcama yetkililerine ise para cezası verileceği belirtilmektedir.
Ancak, İdarenin harcama birimlerinde bütçe ile tahsis edilen ödenek tutarını aşan harcama yapıldığı, daha sonrasında yetkili kişi ve organlarca ödenek aktarımının yapıldığı görülmüştür.
Kamu İdaresi, bütçe ile tahsis edilen ödenek tutarlarını aşmadan harcama yapılacağı, ödenek üstü bütçe kullanımından kaçınılacağını ifade etmişse de, yapılacak düzeltici işlemin 2024 yılı ödenek işlemlerine etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, Belediyenin ödenek üstü bütçe kullanımı durumunun mevzuat hükümlerine uyarlı olmadığı değerlendirilmektedir.