|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinde bütçe ödenekleri arasında mevzuata aykırı ödenek aktarmalarının yapıldığını ortaya koymaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 36. maddesi, aktarmaların hangi şartlar altında ve nasıl yapılması gerektiğini belirlemektedir. Bu maddeye göre, bütçenin belirli tertipleri arasında aktarmalar, meclis veya encümen kararlarıyla gerçekleştirilmelidir. Ayrıca, bazı tertiplerden aktarma yapılması yasaklanmıştır.
Denetim sonuçlarına göre, 2024 yılı içerisinde toplam 78 aktarma işlemi gerçekleştirilmiş ve bu işlemlerin bir kısmı, daha önce aktarma yapılan tertiplerden ve personel giderleri tertiplerinden yapılmıştır. Bu durum, bütçe hazırlık süreçlerinde gelir ve gider tahminlerinin yeterince sağlıklı yapılmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, ödenek aktarma işlemlerinin mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, bütçe yönetiminin etkinliği ve şeffaflığı açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Bütçe Tertipleri Arasında Yapılan Ödenek Aktarmalarında Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bütçe ödeneklerinden ilgili mevzuatında belirtilen usul ve esaslara aykırı olarak ödenek aktarmaları yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Aktarma” başlıklı 36’ncı maddesinde;
“(1) Aktarma; bütçenin herhangi bir tertibinde bulunan ve o hesap döneminde kullanılmayacağı anlaşılan ödeneklerden alınarak, ödenek ihtiyacı olan diğer gider tertiplerine veya yeni tertip açılarak yapılan eklemedir.
Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki aktarmalar meclis kararı, fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasındaki aktarmalar encümen kararıyla, bunların dışında kalan ve ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar aktarmalar ise üst yöneticinin onayı ile yapılır. Ekonomik sınıflandırmanın üçüncü ve dördüncü düzeyleri bütçeleşme düzeyi olmadığından, bunlar arasında aktarma onayına gerek yoktur.
Büyükşehir ilçe belediyelerinde; aktarmalarla ilgili meclis kararları bütçe ile ilgili meclis kararları gibi kesinleşir ve yürürlüğe girer.
Bağlı idarelerde kendi özel mevzuat hükümleri saklı olmakla birlikte;
a) Personel giderleri tertiplerinden,
b) Aktarma yapılmış tertiplerden,
Yedek ödenekten aktarma yapılmış tertiplerden,
ç) Projeye bağlı yatırım tertiplerinden,
İlgili mevzuatında aktarma yapılmaması öngörülen tertiplerden,
aktarma yapılamaz.
Projeye dayalı iş, fiziksel olarak yüzde yüz gerçekleşmişse, bu projeyle ilgili artan ödenek diğer tertiplere aktarılabilir. Personel ödeneklerine ilişkin tertipler arasında aktarma yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri uyarınca, bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki aktarmalar meclis kararıyla, ikinci düzeyleri arasındaki aktarmalar encümen kararıyla, bunların dışında kalan ve ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar aktarmalar ise üst yöneticinin onayı ile yapılmalıdır. Personel giderleri tertiplerinden, daha önce aktarma yapılmış tertiplerden, yedek ödenekten aktarma yapılmış tertiplerden, projeye bağlı yatırım tertiplerinden ve ilgili mevzuatında aktarma yapılmaması öngörülen tertiplerden aktarma yapılmamalıdır.
Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemelerde, 2024 yılı içerisinde 78 defa aktarma işlemi gerçekleştiği, daha önce aktarma yapılan tertipler ile personel giderleri tertiplerinden aktarma yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca mali yılın hemen başından itibaren aktarmalara başlanmış olduğundan bütçe hazırlık süreçlerinde gelir ve gider tahminlerinin yerinde ve sağlıklı bir şekilde yapılmadığı değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmaların başlatılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yapılan ödenek aktarma işlemlerinin mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.