| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, hükümlüler adına tahakkuk eden kar paylarının zamanaşımına uğramasına rağmen bütçeye gelir kaydedilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu gereğince, beşinci yılın sonunda talep edilmeyen emanet tutarlarının bütçeye gelir yazılması gerektiği belirtilmiştir. İdare, hatalı uygulamanın düzeltilmesi için gerekli bilgilendirmeyi yapmıştır. |
BULGU: Bütçeye Gelir Kaydedilmesi Gereken Emanetlerin Gelir Kaydedilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Emanetler Hesabında izlenen ve hükümlüler adına tahakkuk eden kar payı ödemelerinin zamanaşımına uğradığı halde bütçeye gelir kaydedilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 262’nci maddesinde; 333 Emanetler Hesabının, emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Hesabın işleyişini açıklayan 264’üncü maddesinde ise, emanet olarak nakden tahsil edilen tutarların bu hesaba alacak, 100 Kasa hesabı veya 102 Banka Hesabına ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği ifade edilmiştir. Ayrıca Emanetler Hesabında kayıtlı tutarlardan bütçeye gelir yazılması gerekenlerin bir taraftan bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde, ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarların bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınıp buradan ödeneceği, ancak malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarların bütçeye gelir kaydedileceği hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca ilgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçların zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşeceği ifade edilmiştir.
İş yurdu müdürlüklerinin atölye ve faaliyet kollarında geçmiş yıllarda çalışan hükümlülerin kurumlardan nakil, tahliye gibi nedenlerle ayrıldığı ve kendileri adına tahakkuk eden kar paylarının ödenemediği, bahse konu kar payı ödemelerinin 333 Emanetler Hesabına alındığı görülmüştür. Ancak beşinci yılın sonuna kadar ödenemeyen veya hükümlüler tarafından talep edilmeyen kar paylarının bütçeye gelir kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Hükümlüler adına tahakkuk eden ancak çeşitli sebeplerle ödenemeyen kar paylarının muhasebe kayıtlarına alındığı yılın sonundan başlayarak beşinci yılın sonunda bütçeye gelir kaydedilmemesi, 333 Emanetler Hesabının ve 600 Gelirler Hesabının hatalı görünmesine neden olmaktadır.
İdare, bulgu konusu hatalı uygulamanın düzeltilmesi için tüm taşra birimlerine yazı yazılarak, gerekli bilgilendirmenin yapıldığını bildirmiştir.
333 Emanetler Hesabında kayıtlı bulunan ve hükümlülere ödenemeyen kar paylarının mevzuatta öngörüldüğü şekilde gelir kaydedilmesi gerekmektedir.