|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi Kamu İdaresi tarafından yürütülen inşaat projelerinde, yüklenicilerin uygulaması gereken bütün riskler (All Risk) sigorta poliçelerinde bazı hataların bulunduğunu ortaya koymuştur. İlk olarak, bazı yapım işlerinde %2’den fazla muafiyet oranı belirlenmesi, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddelerine aykırıdır. Bu durum, yüklenicinin karşılaşabileceği riskleri artırmakta ve olağanüstü hallerde idareden ek bir bedel talep etme hakkını etkilemektedir. Kamu İdaresi, bu konudaki hatayı kabul etmiş ve gelecekte benzer ihalelerde mevzuata uygun hareket edileceğini belirtmiştir.
İkinci olarak, süre uzatımı yapılan yapım işlerinde, bütün riskler sigorta poliçesinin zeyilname ile güncellenmediği tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi gereğince, poliçenin sigorta bedelinin artırılması ve süresinin uzatılması zorunludur. Örneğin, Amasya Belediyesi Hal İdare Binası Yapım İşinde, süre uzatımına rağmen poliçenin güncellenmediği görülmüştür. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul ederek, gelecekteki işlemlerde ilgili mevzuata uygun hareket edeceğini ifade etmiştir. Tüm bu durumlar, sigorta poliçelerinin yasal çerçevede düzenlenmesinin önemini vurgulamaktadır. |
BULGU: Bütün Riskler (All Risk) Sigorta Poliçeleri Hakkında Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından yürütülen yapım işlerinde yükleniciler tarafından yaptırılması gereken bütün riskler (All Risk) sigorta poliçelerinde aşağıdaki hatalı hususlar tespit edilmiştir.
A) Yapım İşlerinde Bütün Riskler Sigorta Poliçesinde Yüzde İkiden Fazla Muafiyet Uygulanması
Kamu İdaresi tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde all-risk sigorta poliçelerinde bazı risk unsurları için %2’den fazla muafiyet oranı belirlendiği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve İşyerinin Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesine göre; yapım işlerinde yüklenici tarafından, ihale dokümanında belirtilen süre ve şartlara uygun olarak işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıt ve tesisler oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı sigorta yaptırılması gerekmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20 olduğu ve bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı; muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.
İnşaat sigortası poliçesinde riskler için belirlenen muafiyet oranının %2’den fazla olması yüklenicinin nihai sorumluluğunu ortadan kaldırmamakla birlikte, karşılaşabileceği riski artırması bakımından önem arz etmektedir. Yüklenici, olağanüstü hallerin/doğal afetlerin iş yerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği zararlar için idareden bir bedel isteyememektedir. Ancak bu zararlardan meydana gelecek gecikmeler için idarece yükleniciye gerekli ek süre verilmektedir.
Yapılan incelemede, inşaat sigortası (bütün riskler) poliçesinde yer alan bazı risk unsurları için mevzuattaki azami oran olan %2’den daha fazla muafiyet oranı belirlendiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa katılmış olup bundan sonra benzer ihalelerde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9’uncu maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9’uncu maddesine uygun olarak işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından istenmeyen risk unsurlarının gerçekleşmesi durumunda sigortacı, sigortalı, idare ve üçüncü kişiler arasında oluşabilecek hukuki ve mali ihtilafların önüne geçmek adına yapım işlerine ait all-risk sigortalarında yasal sınır olan %2’den fazla muafiyet uygulanmaması gerekmektedir.
B) Süre Uzatımına Gidilen Yapım İşlerinde Bütün Riskler Sigorta Poliçesinin Zeyilname ile Güncellenmemesi
Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen yapım işinde süre uzatımı yapılmasına rağmen bütün riskler sigorta poliçesinin süre uzatımını kapsayacak şekilde zeyilname ile güncellenmediği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından ihale edilen T.C. Amasya Belediyesi Hal İdare Binası Yapım İşinde süre uzatımına gidilmesine rağmen bütün riskler sigorta poliçesinin zeyilname ile süresinin uzatılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa katılmış olup bundan sonra benzer ihalelerde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9’uncu maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9’uncu maddesine uygun olarak işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bütün riskler sigorta poliçesinin süresinin işin yeni bitim tarihini kapsayacak şekilde zeyilname ile uzatılması gerekmektedir.