| ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Mersin Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen yapım işlerinde, iş artışı ve süre uzatımı durumlarında bütün riskler sigorta poliçelerinin güncellenmediği tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi gereği, sigorta bedellerinin ve sürelerinin güncellenmesi, yüklenicinin koruma sorumluluğunun sağlanması açısından zorunludur. |
BULGU: Bütün Riskler (All Risk) Sigorta Poliçesinin İş Artışı ve Süre Uzatımlarına Göre Güncellenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Mersin Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca gerçekleştirilen ihalelerin incelenmesinde iş artışı ve süre uzatımı verilen yapım işlerinde bütün riskler (all risk) sigorta poliçelerinin iş artışı ve süre uzatımları oranında güncellenmediği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, sigortaya esas alınacak bedellerin, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihrazat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedeller olduğu ve ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dâhil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere, yüklenicinin yapım işinin yerine getirilmesinde genel bir koruma sorumluluğu bulunmaktadır. Sigorta yükümlülüğünün amacı, sözleşme konusu işin değer itibarıyla güvence altına alınması olduğundan, iş artışını veya süre uzatımını içermeyen bir sigorta işleminin bu güvenceyi sağlayamayacağı açıktır.
Yapılan incelemede, Başkanlık tarafından yapımı gerçekleştirilen ve listesi aşağıdaki tabloda yer alan işlerde süre uzatımı veya iş artışı yapıldığı ancak sigorta poliçesinin süre ve bedel açısından zeyilname ile güncellenmediği görülmüştür.
Tablo 9: Sigorta Poliçesi Güncellenmeyen Yapım İşleri
| İşin Adı | Süre Uzatımı (Gün) | İş Artışı Tutarı (TL) |
| Mut 16 Derslikli Mesleki Teknik Lise ve 200 Kişilik Pansiyon Yapım İşi | 60 | 77.247,72 |
| Tarsus İclal Ekenler Anaokulu | 46 | – |
| Tarsus Şehit Lütfi Can Polis Merkez Amirliği Yapım İşi | 15 | – |
| Tarsus Benli PMA Yapım İşi | 35 | 55.179,22 |
| 2021 Yılı Tarımsal Sulama Hatları Yapım İşi | 10 | 1.005.661,02 |
| Akdeniz İmam Hatip Lisesi Kompleksi İkmal İnşaatı | 203 | 1.572.315,50 |
| Mut Göksu 4 Derslik İlkokulu Yapım İşi | 90 | – |
| Mersin Mezitli Kuyuluk 24 Derslikli İlkokul Yapım İşi | 90 | – |
| Mersin Polis Evi Hizmet Binası Yapım İşi | 88 | 1.389.701,92 |
| Ek Yemekhane Binasının AFAD Hizmet Binasına Dönüştürülmesi İşi | 10 | 107.313,33 |
Sonuç olarak, anılan Şartname hükmünün yerine getirilmesi ve yüklenicinin koruma sorumluluğunun tam olarak tesis edilebilmesi bakımından, yapım işlerinde iş artışı ve/veya süre uzatımı uygulamasına başvurulduğu hallerde sigorta bedellerinin ve sürelerinin güncellenmesi gerekmektedir.