BULGU: Bütün Riskler (All Risk) Sigortası Kapsamında Yer Alan Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranının Yüksek Belirlenmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İl milli eğitim müdürlükleri tarafından ihale edilen bazı yapım işlerine ait bütün riskler (all risk) sigorta poliçelerinde yer alan risk kalemlerinde muafiyet oranlarının Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen uygulanabilecek azami muafiyet oranlarının üzerinde belirlendiği görülmüştür.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 17’nci maddesinde; işin, iş yerinin korunması ve sigortalanması hususu düzenlenmiştir. Söz konusu madde ile yüklenicilere iş yerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı bütün riskler sigorta yaptırma zorunluluğu getirilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde; kıymetlerin sigortalanmasında tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının da azami %20 olacağı, bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı, bu oranlara kadar gerçekleşecek hasarların karşılanmasının ise yüklenicinin sorumluluğunda olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, yüklenici tarafından iş yerlerinin her türlü malzeme ve ekipmanının risklere karşı sigorta yaptırılacağı düzenlenmiş olup, bütün riskler poliçelerinde uygulanacak azami muafiyet oranı %2 olarak belirlenmiştir.
Yapılan incelemede, il milli eğitim müdürlükleri tarafından ihale edilen bazı yapım işlerine ait bütün riskler sigorta poliçelerinde yangın, hırsızlık, diğer doğal afetler ve diğer hasarlar kalemlerinde muafiyet oranının % 2’nin üzerinde uygulandığı tespit edilmiştir. Ancak, bütün riskler sigorta poliçelerinde azami muafiyet oranlarının üzerinde oranlar belirlenmiş olması, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakla birlikte karşılaşabileceği riski artırmaktadır. Ayrıca, muafiyet oranının yüksek olması, riskin gerçekleşmesi durumunda kamu idaresi ile yüklenici arasında hukuki ihtilafların oluşmasına sebebiyet verebilecektir.
Kamu idaresi cevabında, Valiliklere resmi yazı ile gerekli uyarıların yapılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, yapım işleri bütün riskler (all risk) sigorta poliçelerinde yer alan risk kalemlerinde, %2’den fazla muafiyet uygulanmaması yönünde gerekli tedbirlerin alınması sağlanmalıdır.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, il milli eğitim müdürlükleri tarafından ihale edilen yapım işlerine ait bütün riskler sigorta poliçelerinde muafiyet oranlarının, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen azami %2 oranının üzerinde belirlendiği tespit edilmiştir. Bu durum, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakla birlikte, karşılaşabileceği riski artırmakta ve kamu idaresi ile yüklenici arasında hukuki ihtilaflara yol açma potansiyeli taşımaktadır. Kamu idaresi, Valiliklere gerekli uyarıların yapılacağını belirtmiştir. Bu nedenle, muafiyet oranlarının %2’yi aşmaması için tedbirler alınmalıdır. |