ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesi tarafından yürütülen çeşitli yapım işlerinde, yükleniciler tarafından düzenlenen bütün riskler (all risk) sigorta poliçelerinde bazı risk kalemlerine %2’yi aşan muafiyet oranlarının uygulandığını ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddesi, tüm riskler için muafiyet oranının en fazla %2 olabileceğini belirtirken, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör gibi riskler için koasürans oranının %20 ile sınırlı olduğunu vurgulamaktadır. Bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmamakta ve hasarların karşılanması yüklenicinin sorumluluğundadır.

Yapılan denetimlerde, sözleşmeye bağlanan yapım işlerine ait sigorta poliçelerinde, bakım devresi, yangın ve hırsızlık gibi durumlarda %10 muafiyet oranı uygulandığı tespit edilmiştir. Bu durum, Genel Şartname’de belirtilen sigorta teminatlarının yeterince sağlanmadığını göstermektedir. Uygulanan muafiyet oranlarının, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakla birlikte, yüklenici tarafından karşılanması gereken hasar miktarını artırarak, kurumun riskini yükselttiği anlaşılmaktadır.

Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, inşaat sigortalarında %2’yi aşan muafiyet oranlarının belirlenmemesi, sigortacı, sigortalı, kurum ve üçüncü şahıslar arasında olası hukuki ve mali ihtilafların önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Bütün Riskler Sigorta Poliçelerinde Muafiyet Oranlarının Hatalı Uygulanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kurum tarafından gerçekleştirilen çeşitli yapım işlerinde yükleniciler tarafından yaptırılan bütün riskler (all risk) sigorta poliçelerinde bazı risk kalemlerine %2’den fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; sigorta poliçesinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 olduğu; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20 olduğu; bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı, muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemelerde; Kurum tarafından ihale edilen ve sözleşmeye bağlanan yapım işlerine ilişkin bütün riskler sigorta poliçelerinde bakım devresi, yangın ve hırsızlıkta meydana gelebilecek hasarlar ile üçüncü şahıs mali mesuliyet hasarı için %10 muafiyet oranı uygulandığı, poliçelerin bu halleri ile Genel Şartname’de detaylı olarak anlatıldığı şekilde iş ve işyerleri ile içinde bulunan değerleri ifade edilen risklere karşı gerektiği gibi sigorta teminatı kapsamına almadığı tespit edilmiştir.

Bütün riskler sigorta poliçelerinde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen uygulanabilecek azami muafiyet oranlarının üzerinde oranlar belirlenmiş olması yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakta ancak yüklenici tarafından bizzat karşılanması gereken kısmın artmasına sebebiyet vererek Kurumun karşılaşabileceği riski yükseltmektedir.

Kamu İdaresince, bulguda belirtilen tespitlere uygun hareket edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, istenmeyen risk unsurlarının gerçekleşmesi durumunda sigortacı, sigortalı, Kurum ve üçüncü kişiler arasında oluşabilecek hukuki ve mali ihtilafların önüne geçmek adına yapım işlerine ait inşaat sigortalarında %2’den fazla muafiyet oranı belirlenmemesi gerekmektedir.