|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, özel bütçeli idarelerin inşaat sigortası poliçelerinde bazı hatalı uygulamalara dikkat çekmektedir. İncelemeler, “Bütün Riskler (All Risk)” poliçelerinde belirlenen muafiyet oranlarının %2’yi aştığını ve koasürans uygulanması öngörülmeyen riskler için koasürans uygulandığını ortaya koymuştur. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, yüklenicilerin iş yerlerindeki tüm araç, gereç ve malzemeleri çeşitli doğal afetler ve hırsızlık gibi risklere karşı sigorta yaptırmalarını zorunlu kılmaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi, sigorta poliçelerinde muafiyet oranlarının %2 ile sınırlı olmasını ve belirli riskler için koasürans oranının %20’yi geçmemesini öngörmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bazı poliçelerde bu oranların aşıldığı ve mevzuatta belirtilen riskler dışında koasürans uygulamalarının yer aldığı tespit edilmiştir. Bu durum, yüklenicinin sorumluluğunu etkilememekte, ancak olağanüstü hallerin neden olduğu gecikmeler için ek süre verilmesi sağlanmaktadır. İnşaat sigortasının temel amacı, yükleniciyi koruyarak kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamaktır. Bu çerçevede, sigorta poliçelerinin mevzuata uygun olarak düzenlenmesi, kamu hizmetinin sürekliliğini temin edecek ve olası hukuki ve mali ihtilafların önüne geçecektir. |
BULGU: Bütün Riskler Sigorta Poliçelerine İlişkin Hatalı Uygulamalar Yapılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Yapım işlerinin “İnşaat Sigortası (Bütün Riskler/All Risk)” poliçelerindeki bazı risk unsurlarına %2’den fazla muafiyet oranı belirlendiği ve koasürans uygulanması öngörülmeyen riskler için koasürans uygulandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve işyerinin sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde; yapım işlerinde yüklenicinin ihale dokümanında belirtilen süre ve şartlara uygun olarak iş yerlerindeki her türlü araç, gereç ve malzemenin oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı sigorta yaptırılmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesine göre; sigorta poliçesinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 ve deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının ise azami %20 olduğu ve bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; bazı risk unsurlarına %2’den fazla muafiyet oranlarının belirlendiği ve mevzuatta sayılan riskler dışında koasürans uygulanmasını içeren hükümlerin bulunduğu tespit edilmiştir.
İnşaat Sigortası poliçesinde muafiyet oranlarının %2’den fazla olması yüklenicinin nihai sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. Yüklenici, olağanüstü hallerin/doğal afetlerin iş yerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği zararlar için idareden bir bedel isteyememektedir. Ancak bu zararlardan meydana gelecek gecikmeler için idarece yükleniciye gerekli ek süre verilmektedir. İnşaat Sigortasının (Bütün Riskler/All Risk) temel amacı yükleniciyi korumak ve işin zamanında yapılmasını temin ederek, kamu kaynağının kullanımında etkinliği sağlamaktır. Dolayısıyla, bu amaç ve yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri kapsamında hareket edilmesi hem kamu hizmetinin sürekliliğini sağlayacak hem de risk unsurlarının gerçekleşmesi durumunda sigortacı-sigortalı-idare ve üçüncü kişiler arasında oluşabilecek hukuki ve mali ihtilafları önleyecektir.
İdarenin yapım işlerine ait İnşaat Sigortası (Bütün Riskler/All Risk) poliçelerinin mevzuatta belirtilen şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.