BULGU: Bütün Riskler Sigortası Kapsamında Yer Alan Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranının Yüksek Belirlenmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Yapım işi yüklenicileri tarafından yaptırılan bütün riskler (all risk) sigortası kapsamında yer alan risk kalemlerinden bazılarına mevzuatta belirlenen sınırlardan fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yüklenicinin iş yerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek risklere karşı inşaat sigortası (bütün riskler); geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu belirtilmiştir.
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında sigorta poliçesinde; idarenin işveren sıfatıyla, yüklenicinin işi gerçekleştiren sıfatıyla yer alması gerektiği ve kıymetlerin sigortalanmasında bütün riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının ise azami %20 olarak belirlenebileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde muafiyet açısından bütün riskler için uygulanabilecek azami oranın %2 olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Ancak yapılan incelemede, muhtelif yapım işlerinde bütün risk sigortaları kapsamında yer alan bazı muafiyet kalemleri için %2’den fazla muafiyet oranının uygulandığı tespit edilmiştir. Söz konusu yapım işlerine ilişkin yüksek muafiyet oranı belirlenen iş kalemleri ile muafiyet oranları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 9 : Muafiyet Oranı Yüksek Belirlenen Yapım İşleri
| İşin Adı | Hırsızlık Muafiyeti (%) | Bakım Devresi Muafiyeti (%) |
Yangın Muafiyeti (%) |
3. Şahıs Mali Mesuliyet (%) |
Diğer Tabiat Olayları (%) |
Grev, Lokavt vb. Halk Hareketleri (%) |
Diğer Hasarlar (%) |
| İlçe Beton Parke Taş Yollardaki Bozuk Alanlarda |
10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 20 | – |
| Bakım ve Tamirat Yapılması İşi |
|||||||
| İlçe Muhtelif Cadde ve Sokaklarında Parke Taş Tamirat, Bakım, Onarım ve Döşeme Yapım İşi |
20 | 20 | 20 | 10 | 20 | 20 | – |
| Kongre Meydanında Hizmet Ofisi ile Şantiye Binası Tadilatı Yapım İşi |
10 | 10 | 20 | 10 | 20 | 20 | – |
| Solar Çamur Kurutma Tesisi Tamamlama Yapım İşi |
10 | 10 | 10 | 10 | 10 | – | 10 |
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa katılındığı ve gerekli çalışmaların başlatılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, bütün riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının mevzuatta belirlenen sınırlar içerisinde olması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından yaptırılan bütün riskler sigortasında, mevzuatta belirlenen %2 muafiyet oranının üzerinde uygulamalar tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde, sigorta poliçesinde muafiyet oranlarının azami sınırları açıkça belirtilmiştir. Ancak, incelemeler sonucunda çeşitli yapım işlerinde bu oranların aşıldığı görülmüştür. Kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını ve gerekli düzeltici çalışmaların başlatılacağını bildirmiştir. |