|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir bağlı idaresi yüklenicileri tarafından gerçekleştirilen bütün riskler sigortası kapsamında bazı risk kalemlerinde %2’yi aşan muafiyet oranlarının uygulandığını ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı maddesi, yüklenicilerin işyerlerinde bulunan tüm varlıklar için belirli bir süre boyunca inşaat sigortası yaptırmalarını zorunlu kılmaktadır. Bu sigorta, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmelidir.
İlgili maddenin üçüncü fıkrası, sigorta poliçesinde idarenin işveren, yüklenicinin ise işin uygulayıcısı olarak yer almasını ve muafiyet oranlarının belirli sınırlar içinde kalmasını şart koşmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bazı projelerde muafiyet oranlarının yasal sınır olan %2’nin üzerinde belirlendiği tespit edilmiştir. Örneğin, yüklenicilerin sunduğu poliçelerde yangın, hırsızlık ve diğer hasar durumları için %10 oranında muafiyet uygulandığı görülmüştür. Bu durum, istenmeyen risklerin gerçekleşmesi halinde sigortacı, sigortalı, idare ve üçüncü kişiler arasında hukuki ve mali ihtilafların ortaya çıkmasına neden olabilir. Dolayısıyla, inşaat sigortalarında yasal olarak belirlenen %2’lik muafiyet oranının aşılmaması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütün Riskler Sigortası Kapsamında Yer Alan Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranının Yüksek Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Yükleniciler tarafından yaptırılan bütün riskler (all risk) sigortası kapsamında yer alan risk kalemlerinden bazılarına %2’den fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yüklenicinin işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler); geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki “İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları” çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu belirtilmiştir.
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında; sigorta poliçesinde; idarenin işveren sıfatıyla, yüklenicinin işi gerçekleştiren sıfatıyla yer alması gerektiği ve kıymetlerin sigortalanmasında tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının ise azami %20 olarak belirlenebileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, bazı yapım işlerinde mevzuata aykırı olarak bütün riskler sigortası kapsamında yer alan kalemlere %2’den fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir. Yüklenici tarafından İdareye sunulan sigorta poliçelerinde “yangın, bakım devresi, hırsızlık, kazık, iksa, ankraj, diğer hasarlar, 3’üncü şahıs mali mesuliyet hasarı” gibi durumlarda %10 oranında muafiyet belirlendiği görülmüştür.
Bu itibarla, istenmeyen risk unsurlarının gerçekleşmesi durumunda sigortacı, sigortalı, idare ve üçüncü kişiler arasında oluşabilecek hukuki ve mali ihtilafların önüne geçmek ve meydana gelecek hasarların karşılanması adına yapım işlerine ait inşaat sigortalarında yasal sınır olan %2’den fazla muafiyet uygulanmaması gerekmektedir.