|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir ilçe belediyeleri tarafından yürütülen yapım işlerinde, bütün riskler sigortası kapsamında bazı risk kalemlerinde muafiyet oranlarının %2’yi aştığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddesi, yüklenicilerin işyerindeki tüm varlıkların korunmasından ve sigortalanmasından sorumlu olduğunu belirtmektedir. Bu kapsamda, yüklenicilerin doğal afetler ve diğer risklere karşı inşaat sigortası yaptırmaları gerekmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, bazı projelerde muafiyet oranlarının %2’den fazla olduğu ortaya çıkmıştır. İlgili mevzuat, tüm riskler için azami muafiyet oranının %2 olarak belirlenmesini öngörmektedir. İdare, bu duruma ilişkin gerekli önlemlerin alınacağını ifade etmiştir. Ancak, muafiyet oranlarının bu seviyenin üzerinde olması, yüklenicilerin karşılaşabileceği riskleri artırmakta ve nihai sorumluluklarını etkilememektedir. Sonuç olarak, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen muafiyet oranının %2 olarak belirlenmesi, yüklenicilerin risk yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem yüklenicilerin sorumluluklarını hem de projelerin güvenliğini doğrudan etkilemektedir. |
BULGU: Bütün Riskler Sigortası Kapsamında Yer Alan Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranının Yüksek Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Yapım işlerinde yükleniciler tarafından yaptırılan bütün riskler (all risk) sigortası kapsamında yer alan bazı risk kalemlerinde %2’den fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde;
“Yüklenici, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43 üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumludur. Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı ‘inşaat sigortası (bütün riskler)’, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
(■■■)
(3)(Değişik:RG-3/7/2009-27277) Sigorta poliçesinde; idare işveren sıfatıyla, yüklenici işi gerçekleştiren sıfatıyla yer almalı, alt yüklenicilerin vereceği zararların da teminat kapsamı dahilinde olduğu belirtilmelidir. Kıymetlerin sigortalanmasında aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınarak muafiyet ve koasürans uygulamalarına yer verilebilir:
Tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranı azami % 2’dir.
Deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranı azami %20’dir. Bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmaz.
Muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanması yüklenicinin sorumluluğundadır” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, muafiyet açısından tüm riskler için uygulanabilecek azami oranın %2 olması gerekmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde, bazı yapım işlerinde all risk sigortaları kapsamında yer alan bazı kalemlerde %2’den fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulgu konusu hususa riayet edileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla, sigorta poliçesinde muafiyet oranlarının %2’den fazla olması yüklenicinin nihai sorumluluğunu kaldırmamakla birlikte, karşılaşabileceği riski artırması bakımından önem arz etmektedir. Dolayısıyla, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükmünde belirtildiği üzere tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 olması gerekmektedir.